مقررات ایمنی آسانسورهای الکتریکی

    

مقدمه ویرایش دوم :

 

انتشار و توزیع مقررات ایمنی آسانسورهای الکتریکی تاثیر قابل ملاحظه ای در پیشبرد صنعت آسانسور و پله برقی ایران بجای گذارد. ولی اکنون پس از گذشت چند سال از انتشار آن با توجه به تجربه دو ساله بازرسی آسانسورها، بازنگری این جزوه ضروری می نماید.

با عنایت به این مهم ویرایش دوم مقررات ایمنی آسانسورهای الکتریکی با استفاده از تجربیات بازرسی دو ساله و با نگاهی دوباره به مقررات اروپایی EN 81-1 طی جلسات متمادی بهار و تابستان 1379 کمیته فنی سندیکا و با حضور نماینده شرکت بازرسی فراهم گردید،
که امید است بتواند تا تدوین استاندارد ملی آسانسور ، جانشین شایسته ای برای مقررات ایمنی آسانسورهای الکتریکی باشد.

 

مقدمه ویرایش اول :

همانطوری که از عنوان مجموعه پیداست متن ارائه شده حداقل های ایمنی در آسانسور که عمدتا از بخش اول استاندارد اروپایی EN81 استخراج شده بعنوان قدم اولیه جهت جوابگویی به نیاز مبرم صنعت آسانسور تنظیم گردیده است.

در صورت نیاز به هرگونه اطلاعات بیشتر درباره موارد مطروحه یا موارد دیگر تا زمان تهیه و تدوین استاندارد کامل آسانسور مراجعه به بخش اول استاندارد EN81 ضروری است.

 

هدف :

دستیابی به مجموعه کامل استاندارد آسانسور (استاندارد اروپایی EN81) که کار تدوین آن شروع شده و متعاقباً ارائه خواهد گردید.

 

اصلاحات مهم و معادل آنها

 

Liftآسانسور:یک وسیله نقلیه عمودی دائمی است که بین ترازهای از قبل تعریف شده حرکت مینماید.

Passenger lift آسانسور مسافربر:آسانسوری است که با امکانات و
تجهیزات ایمنی مناسب جهت استفاده افراد به کار می رود.

Service lift آسانسور خدماتی(سرویس):ساختار و طراحی کابین این
آسانسور فقط استفاده جهت حمل اشیاء به صورت عادی ممکن می سازد.

Observation lift آسانسور نمادار:قسمتی از کابیناین آسانسور به
صورت شفاف بوده و معمولاً روی نمای ساختمانها نصب می گردد.

Liftwell چاه آسانسور:فضای بسته ای که اتاق و وزنه تعادل
آسانسور در آن حرکت می کنند.

Machineroom موتورخانه:فضایی است که سیستم محرکه و سایر
تجهیزات مربوطه در آن قرار دارد.

Landingdoor درب طبقه:درهائی هستند که در محل ورودی به کابین
در طبقات قرار دارند.

Carکابین:قسمتی از آسانسور که مسافران و یا بار در داخل آن قرار میگیرد.

Counterweight وزنه تعادل:ترکیبی از وزنه ها است که برای متعادل
کردن وزن کابین و قسمتی از ظرفیت آسانسور استفاده می شود.

Suspensionسیستم ”ویز:روش های مختلف تعلیق کابین و وزنه تعادل را سیستم آویز گویند

Wirerope طناب فولادی(سیم بکسل):طنابهای فولادی مخصوص که
کابین و وزنه تعادل را بهم وصل نموده و تعلیق توسط این طنابها انجام می شود

Compensationdevice مکانیزم جبران کننده:طنابهای فولادی یا زنجیرهائی
که معمولا در آسانسورهای با ارتفاع زیاد به انتهای کابین و وزنه تعادل متصل میگردند تا قسمتی از وزن طنابهای فولادی سیستم آویز را جبران کنند.

Safetygear ترمز ایمنی:مکانیزمی است که در شرایط اضطراری
باعث توقف کامل کابین و سیستم محرکه می شود.

Overspeed goverbor گاورنر:وسیله ای است که در
موقع افزایش سرعت بیش از حد تعیین شده فعال گردیده و سیستم ترمز ایمنی را به کارمی اندازد.

Guiderail ریل راهنما:اجزای فلزی معمولا با مقطع(T) که کابین و وزنه
تعادل را در مسیرهای تعیین شده هدایت می کنند

bufferضربه گیر: وسیله ای است ارتجاعی در ته چاه که مستهلک کننده حرکت و باعث توقف کابین
یا وزنه تعادل می شود

Finallimit switches کلیدهای حد نهایی: کلیدهایی
هستند که در بالاترین و پایین ترین قسمت مسیر حرکت کابین کار گذاشته می شوند تا
کابین لز مسیر محدود شده خارج نشود.

pitچاهک:فاصله بین پایین ترین تراز توقف تاته چاه را چاهک میگویند

Liftmachine سیستم محرکه:قسمتی است که حرکت و توقف آسانسور را
بعهده دارد

flywheelچرخ طیار:فلکه ای است که به سیستم محرکه متصل است و علاوه بر جلوگیری از تغییرات
ناگهانی سرعت در مواقع اضطراری بعنوان چرخ دستی مورد استفاده قرار می گیرد

Travellingcable کابل فرمان: کابلی است که ارتباط بین تابلو فرمان
و کابین را برقرار می کند

Controlboard تابلو فرمان:با ضبط کلیه درخواستها و با توجه به
سیستم برنامه ریزی شده آن کلیه فرامینمربوط را به ترتیب برنامه ریزی تحقق می بخشد

 

1-تعریفآسانسور:

 

1-1 آسانسور
وسیله ای دائمی است در ساختمانها برای جابجایی عمودی افراد بار و یا هر دو که درترازهای معین توقف میکند و دارای یک اتاقک (کابین) است. این اتاقک بین حداقل دوریل راهنما از جنس سخت (صلب) که عمودی (یا با حداکثر انحراف 15 درجه از خط قائم)هستند حرکت می کند.

 

 

آسانسورها بهدو گروه اصلی تقسیم شوند:

الف-آسانسورهایی که اشخاص مجاز به سوار شدن در آن هستند (از
قبیل مسافربر،مسافربر-باربر،تخت بر):ساختار و ابعاد اتاقک این آسانسورها طوری است که به آسانی برای مسافرین و بارهای مورد نظر قابل دسترسی و استفاده است.

 

ب-آسانسورهایی که اشخاص مجاز به سوار شدن در آ نیستند (خدماتی یا Service lift، غذابر،کتاب بر): ساختار و ابعاد اتاقک این آسانسورها طوری است که برای انسانهاقابل دسترسی ئ استفاده نمی باشد.برای تحقق این امر سطح کف آن از یک متر مربع ، عمق آن از یک متر و ارتفاع آن از 2/1 متر نباید بیشتر باشد.

1-2نوع،ظرفیت،سرعت و تعداد آسانسورهای هر ساختمان بایستی متناسب با کاربری ، تعدادطبقات و جمعیت ساکن در آن انتخاب شود

1-3 درساختمانهایی که احتمال عبور و مرور افراد معمول با صندلی چرخ دار وجود دارد بایدحداقل یک دستگاه آسانسور با حداقل ظرفیت 8 نفره (630 کیلوگرم) و بازشو درب 80سانتیمتر پیش بینی گردد.

1-4 در انتخاب موقعیت تعداد و ظرفیت آسانسورها ظوابط سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی بایستس پیش بینی و اجرا شود.

 

 

2-چاه آسانسور

 

2-1 دیوارهایچاه آسانسور باید بدون شکاف یا حفره قابل دسترس باشند . تنها جاهای باز مجازدربهای طبقات دریچه های بازدید و سوراخهای محل عبور سیم بکسلها و کابلهای برق وفرمان می باشند.

 

2-2 دیواره های جانبی و سقف چاه آسانسور باید مقاومت مکانیکی کافی برای عملکرد ترمز ایمنی(پاراشوت)داشته باشند.

میزان نیروهای وارده به دیواره های جانبی و سقف چاه آسانسور باید توسط فروشنده آسانسور کتبا به کارفرما اعلام شود.

 

2-3 درصورتیکه چاه دارای دربهای اضطراری و بازرسی است حرکت کابین باید منوط به بسته بودن کلیه این دربها باشد.

 

2-4 سطح داخلی دیواره چاه آسانسور در کابینهای بدون درب باید در سمت ورودی کاملا صاف بوده وهرگونه ناصافی در آن کمتر از 5 میلیمتر باشد.

در آسانسورهای مجاز به درب کابین در صورتی که دیواره چاها از دربهای طبقات عقب تر باشد باید صفحه ای به ارتفاع حداقل 25 سانتیمتر و به پهنای حداقل پهنای مفید ورودی کابین به علاوه 5/2 سانتیمتر از هر طرف زیر درب هر طبقه نصب شود . این صفحه می تواند به بالای درب طبقه پایین تر وصل شده یا لبه زوایه دار داشته باشد. به شکل 1 مراجعه شود.

 

2-5 چاه باید دارای روشنایی مناسب در هر طبقه و در محل مناسب برای دید کافی بوده و هوای داخل آن قابل تهویه طبیعی باشد.

 

2-6 هیچ وسیله ای غیر از تجهیزات آسانسور نباید از چاه آسانسور عبور داده شود

 

2-7 حداقل ابعاد چاه چاهک و موتورخانه بایستی متناسب با ظرفیت و سرعت آسانسور در نظر گرفته شود

 

2-8 چاههای مشترک آسانسورهای مختلف

چاههای مشترک باید بوسیله جداسازی (partition) از هم جدا شوند. این جداسازی باید از پایین ترین نقطه حرکت کابین یا وزنه تعادل تا ارتفاع حداقل حداقل 5/2 متراز کف چاه ادامه داشته باشد. در صورتیکه فاصله افقی بین لبه سقف کابین تا قسمتهایمتحرک آسانسور مجاور (کابین با وزنه) کمتر از 3/0 متر باشد. این جداساز باید در کل ارتفاع چاه امتداد یابد.

 

2-9 چاه آسانسور حتی المقدور نباید بالای فضایی که در دسترس افراد است قرار گیرد. چنانچه فضای زیر کابین و قاب وزنه در دسترس افراد باشد باید علاوه بر طراحی کف چاه برای تحمل نیروی حداقل 5000 نیوتن بر متر مربع یکی از دو شرط زیر نیز تامین شود:

الف- زیر ضربه گیر وزنه تعادل ، ستونی تا پایین به زمین محکم شود . یا

ب- وزنه تعادل به ترمز ایمنی (پاراشوت) مجهز شود.

 

2-10 چاه درآسانسورهای نمادار

چاه آسانسورمی تواند با صفحات بزرگ شفاف پوشیده شده یا بطور عمده باز باشد.

2-10-1 چاه آسانسور در طبقاتی که ممکن است در دسترس عموم باشد باید دارای پوششی به شرح ذیل باشد.

الف- این پوشش می تواند شیشه ای باشد (به بندهای 6-24-2 و 6-24-3 و 6-24-4 مراجعه شود)

ب- ارتفاع دیواره ها از سمت ورودی آسانسور حداقل 5/3 متر باشد.

ج- ارتفاع دیواره ها باید از سطح هر دسترسی 5/2 متر باشد به شرطی که فاصله این دیواره ها با قطعات متحرک آسانسور حداقل 5/0 متر باشد.

اگر فاصله دیواره با قطعات متحرک از 5/0 متر بیشتر شود ارتفاع دیواره می تواند متناسب با این افزایش کاهش یابد بطوریکه در فاصله 2 متری این ارتفاع تا حداقل 1/1 متر مجاز خواهد بود.

د- در پایین ترین طبقه یا زیر آن فضایی برای پرسنل سرویس کار تامین شود. به نحوی که بتواند به قسمت های خروجی کابین برای نظافت یا سرویس دسترسی پیدا نمایند و فاصله باز افقی بایستی حداقل 45 سانتیمتر باشد.

2-10-2آسانسورهای نصب شده در فضای آزاد

در شرایط محیطی غیر عادی که در آن باد شدید ، باران،برف یا یخبندان قابل پیش بینی است باید از استفاده از آسانسور در فضای باز پرهیز نمود مگر آنکه پوشش کامل (Wall Transparent protective) برای چاه نصب شود. ضمن آنکه وجود این اسانسور رد محاسبات بار ترافیکی ساختمان
نباید منظور شده باشد.

 

 

 

3-موتور خانه آسانسور

 

3-1 سیستم محرکه و قطعات گردنده بایستی در اتاق ویژه ای با دیوار و سقف و دربهای محکم که تنها می تواند در دسترس افراد مسئول قرار گیرد باشد.

 

3-2 فلکه های کشش و هرزگرد و گاورنر بشرطی که در هنگام بازرسی و تعمیرات و نگهداری در دسترس باشند میتواند در محوطه داخل چاه قرار گیرد.

 

3-3 موتورخانه نباید حاوی هر گونه وسایلی غیر از تجهیزات آسانسور باشد مگر وسایل روشنایی و تهویه هوای موتورخانه و وسایل اطفاء حریق خصوص آسانسور

 

3-4 موتورخانه باید در مقابل بارها و نیروهایی که در معرض آن قرار می گیرد مقاوم باشد.گرد و غبار را به خود جذب نکند وکف آن لغزنده نباشد.

مقدار نیروهای وارده باید توسط فروشنده آسانسور کتباً به کارفرما اعلام گردد و کارفرما یا مهندس ناظر ساختمان مسئول محاسبه و اجرای سازه موتورخانه می باشند.

 

3-5 ابعاد موتورخانه باید به اندازه ای باش که سرویس و دسترسی به کلیه تجهیزات داخل آن آسان و ایمنی پرسنل نیز تامین شود . ارتفاع از روی سقف چاه (فونداسیونموتور) تا زیر سقف موتورخانه حداقل 8/1 متر باشد.

 

3-6 یک یا چند قلاب جهت بالابردن تجهیزات سنگین هنگام نصب یا در مواقع تعمیر باید در سقف موتورخانه تعبیه شود.میزان نیروی وارده به این قلاب باید توسط فروشنده آسانسور کتبا به کارفرما اعلام شود.

 

3-7 درب ورودی موتورخانه باید متناسب با تجهیزات نصب شده در موتورخانه با حداقل عرض 6/0 و ارتفاع 8/1 متر باشد

 

3-8 در آسانسورهای گروهی (دو دستگاه یا بیشتر در کنار هم)در کف موتورخانه و در امتداد پاگرد جلو درب طبقه آخر باید دریچه ای برای حمل متعلقات سنگین داخل موتورخانه به توقف آخر تعبیه شود این دریچه به ابعاد حداقل 8/0 * 8/0 متر و دارای تحمل بار حداقل 2 نفر(حدود N
2000
) باشد و باید قفل دار بوده و بدون کلید از درون
موتورخانه به سمت بالا باز شود.

 

 

 

3-9 در صورت وجود دریچه ای در زیر سطح سقف چاه برای تهویه هوای چاه یا برای ورود و خروج اضطراری از موتورخانه به روی سقف و بالعکس باید به ابعاد حداقل 50*50 سانتیمتر قفل دار بوده و از داخل چاه بدون کلید به سمت داخل موتورخانه باز شود.

 

4-4 ریل ها باید بگونه ای به براکت ها و سازه ساختمانها محکم شوند که اثرات نامطلوب ناشی از نشست ساختمان یا انقباض بتن بصورت خودکار یا با تنظیم ساده ای قابل جبران باشد.بدیهی است جوشکاری ریلها به همدیگر یا به براکتها و ساختمانها ممنوع می باشد.

 

4-5 از چرخش اتصالی (مانند براکت،لقمه و... ) که باعث آزاد شدن ریل می شود باید جلوگیری گردد.

 

یادآوری بخش 4: برای محاسبه تنش های ناشی از عملکرد ترمز ایمنی می توان به یادآوری بند 10 EN81 بخش اول مراجعه نمود.

 

 

 

5- درب طبقه

 

5-1 درب طبقات باید فاقد هر گونه منفذ و لیه های تیز برنده باشد و در حالت بسته بودن فاصله باز بین لته ها با یکدیگر با چهارچوب یا با سیل از 6 میلیمتری بیشتر نباشد.این فواصل در اثر کارکرد دراز مدت و فرسایش حداکثر تا ده میلی متر می توان افزایش یابد.

 

5-2 دربها و چهارچوبها بایستی ترجیحا فلزی باشند یا از جنسی ساخته شود که با گذشت زمان تغییر شکل نیابد.

کف درگاه بایستی مقاوبه بارهای وارده باشد.

 

5-3 ارتفاع مفید دربهای طبقات حداقل دو متر باشد این مقدار در موارد خاص با توجه به مشکلات تولید یا ساختمان می توان حداقل 195 سانتیمتر باشد

 

5-4 نیروی بسته شدن دربهای اتوماتیک نباید در حدی باشد که اشخاص آسیبی برسد. نیروی لازم جهت
جلوگیری از بسته شدن درب نبایستی از 150 نیوتن تجاوز کند (این نیرو بوسیله نیرو سنج قابل اندازه گیری می باشد)

 

5-5 در دربهای اتوماتیک هنگام عبور و یا گیر کردن مسافر بین دربها باید درب بصورت خودکار باز شود.

 

5-6 به منظور تشخیص حضور کابین درطبقه در درهای غیر اتوماتیک رعایت حداقل یکی از دو ضابطه الف یا ب زیر الزامی است.

الف- یک یا چند دریچه با پوشش شفاف و دارای مقاومت مکانیکی کافی با مشخصات زیر روی درب تعبیه شود:

الف1-حداقل ضخامت سطح شفاف 6 میلیمتر باشد

الف2-حداقل سطح شفاف برای هر درب طبقهm2 015/0 با حداقل m2 01/0 برای هر دریچه

الف3-حداقل پهنا mm60 و حداکثر آن mm150

الف4- لبه پایین بخش شفاف در صورتیکه پهنای آن از mm80 بیشتر است باید
حداقل یک متر بالاتر ازکف قرار گیرد.

ب-با علامتی الکتریکی حضور کابین در طبقه نشان داده شود مانند Car here یا کابین در این طبقه است.

 

5-7 درب طبقه در هیچ شرایطیبه جز هنگام توقف کابین مقابل همان طبقه نباید باز شود (تا 20 سانتیمتر بالا و پایین طبقه نیز مجاز می باشد)

 

5-8 درب طبقات بایستی دارای قفل با مقاومت مکانیکی کافی و مقاوم در مقابل گرد و غبار که پس از قفل شدن آن (با وسیله الکتریکی و مکانیکی)باشد. حداقل درگیری زبانه قفل با لنگه درmm7می باشد

 

5-9 قفل هاباید در صورت لزوم از بیرون با کلید سه گوش مخصوص توسط افراد مسئول قابل بازشدنباشد.

زایده بازکننده دستی قفل باید مطابق شکل 4 باشد.

 

5-10 دربهای طبقات پس از باز شدن اضطراری باید رها شدن به صورت خود به خود بسته شوند.

 

5-11 میزان روشنایی (طبیعی یا مصنوعی ) محوطه جلوی درب طبقات آسانسور باید در کف ورودی درب حداقل Lux50
باشد تا استفاده کننده هنگام باز کردن در طبقه برای ورود به کابین بتواند حتی درصورت خاموش بودن روشنایی کابین جلوی خود را تشخیص دهد.

 

 

 

 

6- اتاقک(کابین)و وزنه تعادل

 

6-1 ارتفاع درب کابین و همچنین ارتفاع مفید کابین بایستی حداقل2 متر باشد

 

6-2 حداکثر سطح قابل استفاده کابین متناسب با وزن طبق جدول 1 و حداقل آن متناسب با تعداد نفرات باید طبق جدول 2 در نظر گرفته شود.

 

 

 مقررات ایمنی آسانسورهای الکتریکی

 

 

مقدار بار -وزن

کیلوگرم حداکثر سطح مفید کابین

متر مربع مقدار بار - وزن

کیلوگرم حداکثر سطح مفید کابین

متر مربع

100 0/37 900 2/20

180 0/58 975
2/35

225 0/70 1000
2/40

300 0/90 1050
2/50

375 1/10 1125
2/65

400 1/17 1200
2/80

450 1/30 1250
2/90

525 1/45 1275
2/95

600 1/60 1350
3/10

630 1/66 1425
3/25

675 1/75 1500
3/40

750 1/90 1600
3/56

800 2 2000
4/20

825 2/05
(3)2500 5

 

 

1-حداقل برای
آسانسور یک نفره

2- حداقل برای
آسانسور دو نفره

3-برای مقدار بار بیش از 2500 کیلوگرم به ازاء هر 100 کیلوگرم 16/0 متر مربع به حداکثر سطح مفیدکابین افزوده می گردد.

- برای بارهای ما بین اعداد فوق مساحت متناسببا آن محاسبه می شود.

 

 

 

 

تعداد مسافر
حداکثر سطح مفید کابین

متر مربع
تعداد مسافر حداکثر سطح مفید کابین

متر مربع

1 0/28 11
1/87

2 0/48 12
2/01

3 0/60 13
2/15

4 0/79 14
2/29

5 0/98 15
2/43

6 1/17 16
2/57

7 1/31 17
2/71

8 1/45 18
2/85

9 1/59 19
2/99

10 1/73 20
3/13

 

برای تعداد بیش از 20 به ازای هر نفر 0/115 متر مربع به حداقل سطح مفید کابین افزوده می گردد.

 

 

6-3 کابین باید حتمامجهز به ترمز ایمنی (پاراشوت) مناسب باشد.

 

6-4 دیواره ها سقف و بدنه کابین باید کاملا پوشیده باشد به جز ورودی کابین دریچه اضطراری و محلهای تهویه هوا.

منافذی در بالا و پایین کابین برای تهویه هوای آن باید پیش بینی شود.

 

6-5 سرتاسر آستانه کابین می بایستی مجهز به صفحه ای جهت جلوگیری از ورود پا به زیر کابین با ارتفاع حداقل 75 سانتیمتر و لبه شیب دار به اندازه 10 سانتیمتر باشد.

در صورت کم بودن عمق چاهک فعلا با ارتفاع حداقل 35 سانتیمتر قابل قبول است.

 

6-6
کابینبایستی دارای درب باشد.دربهای کشویی افقی و عمودی با ایمنی های مناسب جهت کابین بکار می روند.

 

6-7 در شرایط خاص کابین های باربر - مسافربر یا خودردبر با عمق حداقل 150 سانتیمتر و با سرعت حداکثر تا 63/0 متر بر ثانیه می توانند بدون درب محافظ باشند مشروط بر اینکه ایمنی ورودی کابین با نصب تجهیزاتی مانند چشم الکترونیک تامین شود.

در این حالت
شستی فرمان داخل کابین باید با فاصله حداقل 40 سانتیمتر از ورودی کابین نصب گردد همچنین استفاده از آسانسور باید با حضور افراد آموزش دیده در کابین انجام شود

 

6-8 درب کابین باید دارای وسیله ای الکتریکی باشدکه هنگام باز بودن یا باز شدن حتی نیمی از لته های آنکابینحرکت نکند یا متوقف شود

 

6-9 در محدوده تراز طبقه درصورت لزوم بایستی بتوان درب کابین را دست واعمال حداکثر نیروی 300 نیوتن باز نمود

 

6-10 سقف کابین بایستی تحمل وزن حداقل دو نفر را داشته باشد.

 

6-11 وقتی درب کابین بسته باشد درز بین لنگه درها پایین لگهدرها و ستونهای جانبی کابین و یا آستانه در نباید بیش از ده میلیمتر باشد

 

6-12 چنانچه کابین به در بادبزنی (FOLDING)
مجهز باشد باید مانعی تعبیه شده باشد که هنگام بسته شدن در از خروج هر قسمتی از آن به سمت فضای چاه جلوگیری نماید

 

6-13 مقاومت مکانیکی دیواره های کابین و درب کابینن درحالت بسته باید به اندازه ای باشد که چنانچه نیرویی به مقدار N300 بطور عمود از داخل به سمت بیرون روی مقطع گرد یا مربع به مساحت 5 سانتیمتر مربع وارد شود علاوه بر اینکه هیچگونه تغییر شکل دائمی نداشته باشد تغییر شکل ارتجاعی بیش از 5 میلیمتر نیز ایجاد نشود چنین آزمایشی نباید به کارکرد عادی در کابین لطمه وارد آورد.

 

6-14 سطح داخلی درب اتوماتیک کابین نباید فرورفتگی یا برآمدگی بیش از سه میلیمتر داشته باشد که باعث گیر کردن لباس بدن یا اشیا همراه مسافران بشود

 

6-15 نیروی لازم برای جلوگیری از بسته شدندرب نباید از 150 نیوتن بیشتر باشد این نیرو نباید در 3/1 شروع حرکت بسته شدن در اندازه گیری شود.

 

6-16 در کابین باید بدون سوراخ باشد.

درآسانسورهای باربر مسافربر درهای کابین ازنوع سوراخدار به شرطی که ابعاد سوراخها در سطح افقی از ده میلیمتر و در سطح عمودی از 60 میلیمتر بیشتر نباشد قابل قبول است.

 

6-17 برای تسهیل بازرسی و سرویس آسانسور روی سقف کابین تجهیزاتی به ترتیب زیر در محل مناسبی باید نصب گردد.

الف-یک کلید دو حالته جهت انتخاب وضعیتهای عادی یا بازرسی

ب-دو عدد شستی برای حرکت کابین در جت های بال و پایین با سرعت کم حداکثر تا 63/0 متر بر ثانیه که با فشار مداوم کار کنند.

ج- یک کلید توقف اضطراری دو حالته (stop)

 

6-18 هنگام انتخاب وضعیت بازرسی از روی کابین فرمان آسانسور شستی های داخل کابین و طبقات نباید امکان پذیر باشد ولی کلیه کلیدهای ایمنی باید کماکان موثر باشند.

 

6-19 کابین باید دارای روشنایی مناسب دائمی باشد به نحوی که حداقل 50 لوکس روشنایی را در کف کابین تامین نماید.

 

6-20 کابین باید مجهز به یک روشنایی اضطراری و منبع تغذیه خودکار مناسب آن با باطری قابل شارژ و شارژر باشد این منبع تغذیه باید مصرف برق یک لامپ 1 وات را در صورت قطع برق برای حداقل یک ساعت تامین نماید اگر روشنایی داخل کابین به دلیلی قطع شود این لامپ باید بطور خودکار روشن شود . در صورت استفاده سیستم زنگ اضطراری از منبع تغذیه روشنایی
اضطراری باید مصرف این سیستم نیز در ظرفیت منبعتغذیه لحاظ باشد.

 

6-21 وزنه های تعادلداخل قاب مربوطه بایستی بطریقی مهار شده باشند که در اثر ضربات احتمالی شکسته نشده و از قاب خارج نشوند به قاب وزنه باید حفاظ یا حفاظهایی فلزی نصب شوند تا در صورت شکستن کفشهای وزنه قاب از ریل وزنه خارج نشود (به پیوست 2 چند روش مهار کردن وزنه ها مراجعه شود)

 

6-22 دیواره ها ،کف، سقف، قابو کفشهای کابین و قاب وزنه باید مقاومت کافی در برابر نیروهای وارده در هنگام کارکرد عادی عملکرد ترمز ایمنی (1اراشوت) و ببرخورد احتمالی روی ضربه گیره ها را داشته باشند . و نباید از موادی ساخته باشند که سریع آتش بگیرند
یا در اثر گرما گازهای خفه کننده ایجاد کنند.

 

6-23 در حالتی که روی کابین یا قاب وزنه تعادل فلکه طناب فولادی نصب شده باشد باید مجهز به حفاظ برای جلوگیری از موارد زیر باشد:

الف-خارج شدن طنابفولادی از شیار

ب-صدمه دیدن سرویسکار روی کابین

ج-افتادن و گیر کردن اشیا در شیارها

این حفاظ نبای مانع بازرسی فلکه ها شود

 

6-24 کابین آسانسورهای نمادار

6-24-1 قسمت های شفاف کابین باید بگونه ای طراحی و نصب شوند که بارهای در راستای قائم از طرف
کابین به آن وارد نشود و قاب محل استقرار آنها بگونه ای باشد که بتواند بدون تغییر شکل بیش از حد مجاز بارهای افقی (عمود بر سطح دیواره) را تحمل نماید .

یاداوری: بار افقی ممکن است از طرف مسافران وارد شود.

6-24-2 صفحات شفاف از نظر مقاومت مکانیکی و مقاومت در برابر آتش بایستی مطابق با بندهای 6-13 و
6-22 مقررات ایمنی آسانسور باشد.

6-24-3 در صورت استفاده از شیشه بایستی از دو لایه شیشه و چسب (Laminated) باشد و حداقل ضخامت آن 5/11 میلیمتر باشد.

6-24-4 در صورت استفاده از شیشه جام با ضخامت حداقل ده میلیمتر بایستی سطوح ان طرف شیشه که
در دسترس مسافر نباشد بوسیله لایه پلاستیکی چسب دار مخصوص پوشش داده شود.

6-24-5 حداقل ضخامت آینه های استفاده شده جهتدکور در آسانسور بایستی 6 میلیمتر باشد و باید ازدو لایه شیشه و چسب (Laminated) یا نشکن (Toughened)باشد .و در صورتیکه از آینه یا شیشه معمولی استفاده شده باشد بایستی سطوح پشت آینه
بوسیله لایه پلاستیکی چسب دار مخصوص پوشش داده شود.

 

 

 

7-فواصل بین یوار چاه کابین و فاصله بین کابین و وزنه تعادل

 

7-1 در آسانسورهای ا درب کابین فاصله بین سیل کابین و سیل دربهای طبقات نباید از 5/3 سانتیمتر بیشتر
باشد .

 

7-2 در سانسورهای بدون درب کابین فاصله افقی بین سطح داخلی چاه آسانسور با سیل کابین یا
لبه های عمودی ورودی ان نبایستی از 2 سانتیمتر بیشتر باشد .

 

7-3 فاصله بین ابین و متعلقات آن با وزنه تعادل و متعلقات آن باید حداقل 5 سانتیمتر باشد.

 

7-4 غیر از وارد فوق الذکر فاصله افقی کابین و قاب وزنه . متعلقات انها با دیواره چاه و وانع احتمالی داخل آن باید حداقل 3 سانتیمتر باشد.

 

 

 

8- طناب ولادی و ایمنی های مکانیکی (ترمز ایمنی - گاورنر- ضربه گیر)

 

8-1 طنابهای ولادی متصل به کابین و وزنه تعادل باید حتما از جنس فولاد حداقل 2 رشته مستقل با
حداقل قطر 8 میلیمتر باشند و مخصوص آسانسور ساخته باشند

 

8-2 ضریب یمنی طناب فولادی در صورتی که تعداد طنابهای فولادی 3 رشته یا بیشتر باشند حداقل
12 و در صورتیکه 2 رشته باشند حداقل 16 می باشد

 

8-3 در سانسورهایی که انسانها با آن بالا و پایین می روند در صورتیکه طنابهای فولادی سانسور 2 رشته باشند وسیله ای الکتریکی در صورت قطع شدن یکی از طنابهای فولادی
باید آسانسور را متوقف نماید

 

8-4 حداقل سبت بین قطر فلکه ها به قطر طناب فولادی 40 می باشد

 

8-5 بارهای ارده می بایستی بصورت یکسان روی کلیه رشته های طناب فولادی توزیع گردد.

 

8-6کلیه فلکه ای گیربکس و هرزگردبایستی دارای مانع خروج طناب فولادی از شیار باشند

 

8-7 اتصالات نابهای فولادی (سربگسلها قلابهای سیم بگسل ) و اجزای مربوطه باید حداقل 80%کمترین بار گسیختگی سیم بگسلها را بتواند تحمل کنند.کلیپس (کرپی)ها نیز باید از
نوع مناسب به تعداد صحیح برای سربگسلهای گوه ای حداقل یک عدد و برای سربگسل از نوعگلابی (گوشواره) حداقل سه عدد باشند و با روش صحیح نصب شوند.

پیچ هایسربگسل هاباید دو مهره باشند و اشپیل (پین) داشته باشند .حداقل در یک سر اتصال سیم گسل ها (به کابین یا به وزنه)باید سیستم متعادل کننده کشش پیش بینی شود. اگر برای
این کار،از فنر استفاده می شود باید فنرها در حالت تحت فشار قرار داشته باشند.

 

8-8 در سیستم شی(Traction)
میزان اصطکاک بینطنابهای فولادی و شیارها باید در حدی باشد که موارد زیر را پوششدهد:

الف-بالا رفتی
کابین در وضعیتی که قاب وزنه تعادل روی ضربه گیرها نشسته است و فلکه اصلی موتور درجهت بالا گردش می کند امکان پذیر نباشد.

ب-در حالت بارکامل کابین و در پایین ترین طبقه چنانچه موتور د رجهت بالا گردش کند،سرخوردگی قابل
توجهی روی فلکه کشش بوجود نیاید.

 

8-9 ترمزایمنی (پاراشوت) صرفا هنگام پایین امدن کابین فعال بوده و بوسیله فکها یا قرقره ای درگیر با ریلها که در اثر افزایش سرعت کابین از گاورنر فرمان می گیرد،عمل میکند.

 

8-10 ترمزایمنی (پاراشوت )برای آسانسورهای با سرعت حداکثر یک متر بر ثانیه در انواع لحظه ای
با اثر ضربه گیر (
INSTANTANOUS
WITH BUFFER EFFECT
) یا تدریجی (PROGRESSIVE)
و برای سرعتهای بیشتر از یک متر ب ثانیه و کابین های نمادار حتما از نوع تدریجی (
PROGRESSIVE)
باشد و برای سرعتهای تا 0/63 متر بر ثانیه می توان از نوع لحظه ای (
INSTANTANOUS)
استفاده نمود.

 

8-11 ترمز
ایمنی (پاراشوت ) می بایستی ترجیحا د رپایین ترین قسمت کابین مستقر شده و پس ازعمل
کردن عمل کردن فقطبا بالا آوردن کابین آزاد گردد.وپس از آزاد شدن در شرایط کار
عادی قرار گیرد.

 

8-12 وسیله ای
الکتریکی باید قبل از عملکرد کامل ترمز ایمنی یا درست هنگام ایستادن کابین موتور
را از کاربیاندازذ.این وسیله الکتریکی باید بعد ازقطع شدن بطور خودکار وصل نگردد.

 

8-13 بعد ازآزادکردن ترمز ایمنی باید یک شخص آموزش دیده آسانسور را به کار عادی باز گرداند.

 

8-14 تحریک
ترمز ایمنی با وسایل الکتریکی،هیدرولیکی و پنیوماتیکی غیر مجاز است.

 

8-15 استفاده
از فکهای ترمز ایمنی بعنوان کشف غیر مجاز است.

 

8-16 کنترل
کننده های مکانیکی سرعت ( گاورنر ) می بایستی متناسب با سرعت نامی آسانسور و رعایت
مقررات مربوطه (
EN81-9.9)تنظیم
و ثابت شده باشد.

 

8-17 سرعت
عملکرد گاورنر برای انواع مختلف ترمز ایمنی باید حداقل 115% سرعت نامی بوده و از
مادیر زیر بیشتر نباشد:

الف-m/s 8/0 در ترمز ایمنی از
نوع لحظه ای به جز نوع غلطکی.

ب- m/s 1 در ترمز ایمنی از
نوع غلطکی

ج- m/s 5/1 برای ترمز ایمنی
با اثر ضربه گیر و ترمز ایمنی تدریجی که در سرعتهای کمتر از
m/s 1 استنفاده می شود.

د- 25/0 + V25/1 ربای ترمز
ایمنی تدریجی که در سرعتهای بیش از
m/s 1استفاده می شود.

 

8-18 طناب
فولادی گاورنر می بایستی با قطر حداقل 6 میلیمتر،دارای حداقل ضریب اطمینان 8 و
بسیار انعطاف پذیر باشد.

 

8-19 کنترل
کننده های سرعت (گاور نر) بایستی دارای وسیله ای الکتریکی باشد که پس از عملکرد تا
آزاد نکردن کابین ا زحرکت ان جلوگیری نماید.

 

8-20 گاورنر و
پاراشوت باید پلاک مشخصات داشته باشند. وآزمایش و پلمپ شده باشند.

یادآوری : در
صورت نداشتن تائیدیه باید هنگام بازرسی آسانسور با روش مطمئنی مشابه زیر آزمایش
شده و نتیجه آزمایش ثبت شود.

الف- در صورتی
که گاورنر دارای شیار دوم جهت آزمایش باشد،عملکرد پاراشوت و گاورنر بوسیله شیار
دوم انجام پذیرد.

ب- در صورتی
که گاورنر دارای شیار دوم نباشد،عملکرد پاراشوت با فعال نمودن گاورنر بوسیله دست
انجام پذیرد.

ج- جهت چرخش
صحیح عملکرد گاورنر و جهت عملکرد میکروسوئیچ گاورنر باید کنترل شود و هنگامیکه
میکروسوئیچ بصورت دستی قطع می شود سیستم محرکه باید متوقف گردد.

د- آزمایش
عملکرد گاورنر و پاراشوت با سرعت معادل سرعت نامی آسانسور با وزنی برابر بار نامی
آن انجام شود.

 

8-21 آسانسور
بایستی دارای ضربه گیرهای کابین و وزنه تعادل و بر روی ستونهای (سکوهایی) با حداقل
نیم متر ارتفاع نصب می شوند و نوع مناسب آنها با توجه به سرعت و ظرفیت آسانسورها
انتخاب می شوند.

 

8-22 ضربه
گیرهای سیار که با کابین و وزنه تعادل در حرکت هستند،بایستی با ستونهای (سکوهای)
حداقل نیممتر ارتفاع که پایینترین حد حرکت کابین و وزنه تعادل در (چاهک) تعبیه شده
اند تماس حاصل نمایند.

 

8-23 در هر
صورت هنگام نشستن کابین رویضربه گیرها بایستی فضای مناسب در چاهک بعنوان جان پناه
وجود داشته باشد.

 

8-24
ضربهگیرهای از نوع ذخیره کننده انرژی (فنری و پلی اورتان
Accuulstion type)

فقط تا سرعت
یک متر بر ثانیه، و نوع ذخیره کننده انرژی با برگشت میرا شوند.

(Accuulstion type with buffered
return movement
)

تا سرعت 1/6
متر بر ثانیه ، و نوع مستهلک کننده انرژی (هیدرولیک
Dissipation type) برای کلیه سرعتها
استفاده می گردند.

 

 

9- سیستم
محرکه آسانسور

 

9-1 هر
آسانسور باید حداقل یک سیستم محرک مخصوص به خود داشته باشد.

 

9-2 حرکت دادن
آسانسور به دو روش مجاز است.

الف-سیستم
کششی (
By
traction
) با استفاده از سیم بکسل و فلکه و وزنه تعادل.

سیتم مستقیم (Positive drive)
این سیستم چه از نوع وینچی بدون وزنه تعادل و چه از نوع زنجیری فقط برای سرعتهای
کمتر از 63% متر بر ثانیه مجاز است.

 

9-3 آسانسور
باید مجهز به سیستم ترمزی باشد که در مواقع قطع منبع تغذیه موتور اصلی، و یا قطع
مدارهای فرمان ، سیستم محرکه را بصورت خودکار متوقف نماید.

 

9-4 سیستم
ترمز باید یک ترمز الکترومکانیکی (اصطکاکی)داشته باشد. این ترمز وقتی کابین با
سرعت نامی و با بار نامی به علاوه 25% بار نامی در حرکت است باید بتواند به خودی
خود موتور را متوقف نماید.

 

9-5 سیستم
ترمز باید بدون هیچگونه تاخیری پس از قطعمدار باز کننده ترمز، عمل نماید. دیود یا
خازنی که بطور مستقیم به ترمینال سیم پیچی ترمز متصل است بعنوان یک وسیله تاخیر
دهنده محسوب نمی شود.

 

9-6 برای
بازنگهداشتن ترمز در حالت کارکرد عادی آسانسور باید جریان اکتریکی دائم برقرار
باشد. قطع این جریان باید توسط حداقل دو وسیله الکتریکی مستقل صورت پذیرد.

 

9-7 فشار
کفشهای ترمز باید توسط نیروی فنر تامین شود.

 

9-8 ترمز باید
دارای حداقل دو کفشک بالنتهای نسوز باشد که روی دیسک یا استوانه عمل کنند.

 

9-9 استفاده
از ترمز نواری ممنوع است.

 

9-10 وجود چرخ
طیار یا وسیله دیگری با سطح صاف برای رساندن کابین در حالت اضطراری تا سر طبقه
بصورت دستی ضروریست اگر این چرخ قابل برداشته شدن می باشد باید در محل در دسترس و
دید درموتورخانه قرارداده شود و کلیه ایمنی ای داشته باشد تاهنگام استفاده از
آسانسور را خاموش کرده باشد.

 

9-11 برای
قسمتهای گردنده در دسترس با سطح ناصاف نظیر زنجیرها، چرخ زنجیرها و چرخ دنده ها
بایستی حفاظت موثری پیش بینی شود.

 

9-12 کلیه
اجزاء گزدنده با سطح صاف بایستی به رنگ زرد باشد.

 

9-13 روی فلکه
گیربکس (
Traction
sheave
) باید محافظ مناسبی برای جلوگیری از خارج شدن
طنابهای فولادی از شیارهای مربوطه پیش بینی شود. این محافظ باید طوری باشد که از
بازرسی های ضروری جلوگیری ننماید.

 

9-14 حداکثر
سرعت آسانسورهای با نیروی محرکه تک دور بدون سیتم تنظیم کننده سرعت،نباید بیش از
نیم متر بر ثانیه باشد. و حداکثر خطای همترازی باید 40 میلیمتر در نظر گرفته شود.
ایننوع آسانسورها فقط در ساختمان های کم ارتفاع وکم ترافیک استفاده می شود.

 

9-15 محاسبه
متناسب بودن سیتم محرکه با ظرفیت و سرعت آسانسور باید توسط فروشنده ارائه شود.

 

 

10- لوازم و
تجهیزات و حفاظتهای الکتریکی

 

10-1
کنتاکتورهای اصلی طبق استاندار
EN 60947-4-1 بصورت زیر طبقه بندی می شوند.

الف- برای موتورهای
AC
کنتاکتورهای
AC-3

ب- برای
موتورهای
DC
کنتاکتورهای
DC-3

 

10-2 رله
کنتاکتورهای که بنا به دلایلی برای تغذیه بوبین کنتاکتورهای اصلی استفاده می شوند
باید طبق استاندارد
EN 60947-4-1 به شرح زیر باشند.

الف- AC-15 برای کنترل کردن
الکترو مگنتهای
AC

ب- DC-13 برای کنترل کردن
الکترو مگنتهای
DC

 

10-3 تغذیه
موتورهای محرکه اصلی چه از نوع
DC و چه از نوع AC بایستی به وسیله
دو کنتاکتور مستقل که کنتاکنتهای آنها در مدار تغذیه موتور بصورت سری قرار گرفته
اند وصل و قطع شود. چنانچه آسانسور ساکن باشد و اتصالات اصلی یکی از کنتاکتورها
باز نشود میبایستی حداکثر در تغییر جهت بعدی از حرکت آسانسورجلوگیری شود.

 

10-4 مدار
ایمنی برقی باید مستقیما روی وسایل کنترل کننده منبع تغذیه سیستم محرکه طبق شرایط
بند 10-3 عمل نماید. چنانچه به علت بالا بردن قدرت مصرفی کنتاکتورهای اصلی، رله
کنتاکتورهای برای تحریک کنتاکتورهای اصلی بکار رود باید به عنوان تجهیزاتی که
مستقیما منبع تغذیه موتور را برای راهاندازی و توقف آن کنترل می کند به حساب آورده
شوند.

 

10-5
موتورهایی که بطور مستقیم به شبکه متصل می شوند باید دارای حفاظت اضافه بار
الکتریکی برای هر سیم پیچ مستقل و حفاظت در برابر اتصال کوتاه باشند.

 

10-6 حفاظت
اضافه بار الکتریکی
OVER LOAD باید بتواند کلیه فازهای
تغذیه موتور را قطع نموده و پس از عمل نمودن نباید بطور خودکار به حالت اولیه
برگردد.

 

10-7 موتور
آسانسور باید به حفاظت در برابر افزایش درجه حرارت سیم پیچ موتور مجهز باشد که
بتواند آسانسور را بعد از رسیدن به مقصد یا اولین طبقه،10-8 موقتا از حرکت باز
دارد این حفاظت بعد از آنکه موتور به اندازه کافی خنک شد می تواند بصورت خودکار از
مدار خارج گردد.

 

10-8 هر
اسانسور بایستی دارای کلیدهای حد نهایی باشد که در صورت حرکت بیش از حد کابین، آن
را برای جلوگیری از بروز خطرات احتمالی از حرکت باز دارد. این کلیدها بایستی قبل
از تماس کابین و کادر وزنه تعادل با ضربه گیرها عمل نماید.

در چنین
شرایطی آسانسور باید خارج از سرویس باقی بماند تا بوسیله فرد آموزش دیده ای مورد
بررسی قرار گیرد. ضمنا شرایط زیر نیز برقرار باشد:

10-8-1 اثر
این عمل باید تا زمان فشردگی ضربه گیرها برقرار باشد.

10-8-2
کلیدهای حد نهایی باید از کلیدهای عادی توقف در طبقات مستقل باشد.

10-8-3
کلیدهای حد نهایی باید مستقیما بوسیله کابین در بالا و پایین چاه تخریک شوند.

 

10-9 عملکرد
کلید های حد نهایی باید به یکی از دو روش زیر باشد:

الف-بصورت
مکانیکی و مستقیما تغذیه موتور و ترمز را قطع نماید.

ب-با یک وسیله
مدار سری ایمنی که بصورت مستقیم بوبین دو کنتاکتور اصلی فعال را تغذیه می کند قطع
نماید. هر یک از این کنتاکتورها بایستی به تنهایی تحمل قطع مدار در زیر بار را
داشته باشد.

 

10-10 در
طبقات انتهایی بایستی با کار گذاشتن کلیدهایی تمهیداتی پیش بینی گردد که در صورت
خطای سیستم اطلاع رسانی عادی آسانسور،10-13 بتواند از سرعت زیاد آسانسور قبل از
رسیدن به طبقات انتهایی جلوگیری نماید.عملکرد این کلیدها باید به یکی از دو صورت
زیر باشد.

الف-بصورت
مکانیکی (مشابه حالت 10-9 الف)

ب-بصورت اعمال
در سیستم ایمنی (مشابه حالت 10-9 ب)

 

10-11 کلیه
سیم های چاه و موتورخانه به جز کابل متحرک (کابل فرمان کابین) و مدار روشنایی چاه
می باید در لوله ها و یا کانالهای مخصوص قرار گیرد.

 

10-12 سطح
مقطع هادی سیم های مدارهای ایمنی نباید از 75/0 میلیمتر مربع کمتر باشد.

 

10-13 کابل
فرمان کابین (کابل متحرک) بایستی مطابق استاندارد ملی مربوطه (در صورت وجود)و یا
یکی از استانداردهای معتبر بین المللی (
CENELEC HD 360 & 359)
مخصوص آسانسور ساخته شده باشد.

 

10-14 جهت
اطلاع به بیرون از چاه آسانسور در مواقع اضطراری استفاده از یک زنگ خطر (
ALARM) که شستی آن در
داخل کابین به نحوی تعبیه گردد که به سهولت قابل تشخیص و د ردسترس باشد و با قطع
برق از کار نیافتد ضروری است.

علاوه بر زنگ
از وسایل دیگری مانند تلن و آیفون نیز می توان استفاده کرد.

 

10-15 کلیه
حفاضتهای الکتریکی بایستی بصورت سری در مدار قرار گیرد و به غیر از استثنائات مجاز
نباید هیچگونه وسیله ای با یکی از ایمنی های برقی بصورت موازی قرار گیرد.

 

10-16 در
تابلوهائیکه تمهیداتی برای حرکت دادن کابین آسانسور توسط کلید هایی که در تابلو
فرمان تعبیه شده در نظر گرفته شده است این کلیدها باید هنگامیکه آسانسور بوسیله
سرویسکار و از روی کابین در حالت بازرسی (ریویزیون) قرار می گیرد از مدار خارج
گردد،10-20 و یا آسانسور متوقف شود.

 

10-17 کلیدهای
توقف اضطراری (
STOP)
در چاهک و روی سقف کابین و داخل کابینهای بدون درب بایستی تعبیه گردد.این کلیدها
بایستی دو حالته بوده و طوری باشد که پس از قطع بتوان بصورت دستی آن را به حالت
اولیه برگرداند.

در کابینهای
دارای درب نصب این کلید در داخل کابین مجاز نمی باشد.

 

10-18 از
ولتاژهای خطرناک (220 ولت)در تجهیزات چاه و کابین و دربهای طبقات بجز محرکه
درب،10-23 پریزها و روشنایی نباید استفاده شود.

 

10-19 هر یک
از اشکالات زیر در تجهیزات الکتریکی آسانسورها نباید به خودی خود موجب کارکرد
خطرناک آسانسور بشود.

الف-فقدان
ولتاژ

ب-افت ولتاژ

ج-قطع شدن یک
سیم

د-اتصال به
بدنه و یا زمین

ه-اتصال کوتاه
یا مدار باز در قطعات برقی مثل مقاومت،خاذن،ترانزیستور و لامپ

و-عدم جذب و
یا جذب ناقص بوبین کنتاکتورها و رله ها

ز-جذب ماندن
کنتاکتور و یا رله از طریق بوبین و یا قسمت متحرک

ح-باز نشدن یک
کنتاکت

ط-بسته نشدن
یک کنتاکت

ی-معکوس شدن
فازها

 

10-20 تابلو
تغذیه برق ،10-26 تابلو فرمان،10-27 سیستم محرکه و اتاقک (کابین) باید سیستماتصال
زمین (
EARTH)
مناسب داشته باشند. این اتصال زمین باید از سیم نول مستقل باشد.

 

10-21 وسیله
الکتریکی و زمانی باید پیش بینی گردد تا آسانسور را در هر یک از حالات زیر متوقف
نموده و در حال توقف نگهدارد.

-پس از
استارت،موتور بحرکت در نیاید.

-هنگام حرکت
بنا به دلائلی و یا درگیری با مانعی در چاه سبب سرخوردن سیم بکسل روی فلکه گیربکس
گردد.

این وسیله
باید پس از زمانی برابر با پیمودن کل طول مسیر آسانسور از ابتدا تا انتها، یا
برعکس،بعلاوه 10 ثانیه (بشرطی که از 45 ثانیه تجاوز نکند)عمل کند.این وسیله
لازمنیست در وضعیت بازرسی (حالت ریویزیون -
INSPECTION)عمل نماید.

 

10-22 در کلیه
قسمتها الکتریکی آسانسور بایستی استانداردهای برقی قطعات مربطه رعایت گردد

 

10-23 کلیدهای
اصلی

10-23-1 هر
آسانسور باید در موتورخانه دارای یک کلید اصلی دو حالته باشد که ظرفیت قطع
بالاترین شدت جریان اصلی هنگام کار عادی آسانسور را داشته باشد.

10-23-2 این
کلید نباید روشنائیهای موتورخانه، چاه و کابین،هواکش کابین،پریزهای روی سقف کابین
و موتورخانه و زنگ اضطراری را قطع کند.

اگر چندین
آسانسور دارای موتورخانه مشترک باشند، کلید اصلی هر آسانسورمیبایستی به سهولت قابل
تشخیصباشد.

10-23-3 کلید
اصلی بایستی در نزدیکترین نقطه در دسترس ورودی موتورخانه باشد.بنحوی که کنترل آن
به سهولت انجام گرفته و به سرعت قابل قطع باشد.

 

10-24 در صورت
بروز اتصال زمین (
EARTH)
هر یک از وسایل ایمنی برقی باید موارد زیر تامین گردد.

الف- در
صورتیکه سیستم متحرک است یا بلافاصله سبب توقف گردد و یا بعد از اولین توقف از
شروع بکار مجدد آن جلوگیری نماید.

ب- راه اندازی
مجدد باید توسط شخص صلاحیت دار انجام گیرد.

 

 

 

11- دستوالعمل
های کارکرد و آزمونها

 

11-1 رنگ
کلیدهای توقف اضطراری قرمز و دکمه زنگ اضطراری زرد و سایر دکمه ها میبایستی رنگی
غیر از این دو رنگ باشند.

 

11-2 پلاک
ظرفیت کابین بر مبنای کیلوگرم و تعداد نفرات مجاز بهمراه نام شرکت فروشنده آسانسور
ایستی با خط خوانا در داخل کابین و درمحل رویت مسافران قرارگیرد.

حداقل ارتفاع
حروف و اعداد بکار رفته برای جلب توجه مسافران به قرار زیر میباشد.

در اسانسورهای
مسافربر 10 میلیمتر برای عناوین و شماره ها و میلیمتر برای متن.

در آسانسورهای
خودروبر 100 میلیمتربرای عناوین و شماره ها و 70 میلیمتر برای متن.

 

11-3 نشان
دهنده هایی یا علائمی باید پیش بینی گردد تا استفاده کنندگان از داخل کابین
بتوانند تشخیص دهند که آسانسور در کدام طبقه توقف نموده است.

 

11-4 چنانچه
زنگ یا وسیله درخواست کمک از داخل کابین (بند 10-13 ) در بیرون از چاه نصب شده
باشد باید علامت (زنگ اضطراری آسانسور-
LIFT ALARM) داشته باشد. و در
صورتیکه چند دستگاه آسانسور در ساختمان موجود باشد باید بتوان تشخیص داد که مربوط
به کدام آسانسور است.

 

11-5 در
کابینهای بدون درب با درج علامت و نوشته به مسافران تذکر داده شود که:

افراد به درب
نزدیکنشوند.

بار نزدیک به
درب قرار داده نشود.

افراد پشت و
یا جلو بار قرار نگیرد.

با تمهیداتی
بارهای متحرک ثابت و بی حرکت شوند.

 

11-6 برای
جلوگیری از ورود افراد متفرقه بایستی علائم و نوشته های هشدار دهنده روی درب
موتورخانه نصب گردد. همچنین روی دریچه های کف موتورخانه (
TRAP DOOR)
جمله خطر سقوط، دریچه مجددا بسته شود درج گردد.

 

11-7
کنتاکتورها،رله ها، فیوزها،سرسیمهای اتصالات مدارهائی که به داخل پانلهای کنترل
وارد میشوند باید طبق نقشه های سیم کشی علامت گذاری شوند.

در حالتیکه از
اتصالات چند سیمه (کانکتور) استفاده میشود فقط این اتصالات (و نه همه سر سیمها)
نیاز به علامت گذاری دارند.

 

11-8 کلید سه
گوش بازکننده قفل درب طبقات باید دارای برچسب و یا پلاکی باشد که خطر استفاده
نادرست از کلید و لزوم اطمینان از قفل شدن درب پس از استفاده را گوشزد نماید.

 

11-9 کلیدهای
تغذیه برق داخل موتورخانه برای هر آسانسور میبایستی به طور تفکیک مشخص گردد.

 

11-10
دستورالعمل مشروحی جهت چگونگی حرکت دادن کابین به صورت دستی در مواقع اضطراری ، در
داخل موتورخانه و در محل قابل دید موجود باشد.

 

11-11 جهت
حرکت کابین (بالا و پایین) باید به وضوح روی سیستم محرکه نزدیک وسیله حرکت دستی
(چرخ طیار یا فلای ویل) مشخص شده باشد.

 

11-12
تمهیداتی مانند علامت های رنگی روی سیم بکسل های اصلی یا سیم بکسل گاورنر بایستی
پیش بینی گردد تا از موتورخانه بتوان تشخیص داد که کابین آسانسور در ناحیه بازشو
قفل درب قرار گرفته است.

 

11-13 میزان
بار مجاز قلاب سقف موتورخانه باید با نوشته ای در محل قابل رویت مشخص گردد.

 

11-14 نقشه
های اجرائی و مشخصات فنی اسانسور و تجهیزات ایمنی ان بعلاوه موارد لازم که رد فصول
قبل آمده است بایستی توسط فروشنده مهر و امضا شده و به خریدار تحویل گردد.

 

11-15 قبل از
بهره برداری عادی از آنسورها میباشد عملکرد صحیح و کامل جهیزات ایمنی و تراکشن
(سرخوردگی سیم بکسل ها در شیارها) آزمایش شده و صحت نقشه های اجرائی و مشخصات فنی
موضوع ردیف (11-14) کنترل گردد.

 

11-16 در
آسانسورهای باربر و خودروبر بایستی بار نامی آسانسور در کلیه طبقات بنحوی درج گردد
که برای استفاده کنندگان دائماً قابل رویت باشد.

 

11-17 در
ساختمان باید شخص (یا اشخاص) آموزش دیده (از طرف ساختمان) همیشه حضور داشته باشند
که بتواند به هنگام لزوم به کمک مسافرین محبوس درداخل کابین بشتابند.

 

 

 

 

توصیه هایی
برای انتخاب آسانسور و راهنمایی برای تعیین اندازه ها

 

مقدمه

در حال حاضر
یکی از مشکلات مهم ساختمانهای بلند مرتبه، کافی نبودن فضای در نظر گرفته شده برای
آسانسور میباشد. این امر یعنی پیش بینی و منظور نمودن فضای کافی با محاسبه تعداد،
ظرفیت و سرعت مناسب آسانسورها با توجه به ارتفاع ، جمعیت ساکن، و کاربری ساختمان،
باید در ابتدای کار یعنی در زمان طراحی ساختمانهامد نظر قرار گیرد وگرنه پس از
اجرای ساختمان معمولا افزایش فضای چاه آسانسور بسیار مشکل و در اکثر موارد غیر
ممکن است.

جزو پیوست که
به منظور راهنمایی برای حل این مشکل تدوین شده از دو قسمت اصلی به شرح زیر تشکیل
شده:

 

قسمت اول

- حداقل هایی
برای انتخاب تعداد، ظرفیت و سرعت آسانسور برای ساختمانهای مسکونی می باشد. این
حداقل ها بر مبنای زمان اسمی طی مسیر
Nominal Travel Time (N.T.T) 40
ثانیه ، از استاندارد بین المللی ایزو 4190/6 برگرفته شده اند.

قسمت دوم

- شامل جداول
اندازه های چاه و اتاقک (کابین) و موتورخانه با توجه به ظرفیت آسانسور ها برای
ساختمانهای مسکونی، غیر مسکونی و بیمارستانها و همینطور آسانسورهای خودروبر می
باشد.

برای راهنمایی
بیشتر دو برگ نقشه ساده شده چاه، موتورخانه و اتاقک آسانسورهای الکتریکی و
هیدرولیک نیز به این قسمت ضمیمه گردیده است.

باید بر این
نکته تاکید کرد که در طراحی و تعیین اندازه های چاه آسانسور ها، مبنای اصلی
استانداردهای معتبر جهانی، و در این مورد بخصوص
EN 81 که مورد قبول اکثر
کشورهای اروپایی است می باشد.

پس از هر گونه
تغییری در اندازه هابشرط آنکه با در نظر کارشناسان متخصص انجام شده وو ناقص
استاندارد
EN
81
نباشد، قابل پذیرش است.

 

 

راهنمای
انتخاب آسانسور برای ساختمانهای مسکونی

 

1-در
ساختمانهای با بیش از 8 طبقه بالای ورودی اصلی یا با طول مسیر اصلی حرکت بیشتر از
23 متر بالای ورودی اصلی ،باید حداقل دو دستگاه آسانسور پیش بینی گردد. که
یکدستگاه از آنهابا حداقل ظرفیت 1000 کیلوگرم و مناسب حمل برانکارد باشد و به کلیه
طبقات نیز سرویس دهد.

 

2-حداقل سرعت
آسانسورهای مسافربر با توجه به ارتفاع ساختمان از کف پایین ترین تا کف بالاترین
طبقه مطابق جدول زیر باید باشد:

 

 

 

 

تا 8 طبقه یا
تا 23 متر طول مسیر حرکت حداقل سرعت 63/0 متر بر ثانیه

از 9 تا 12
طبقه یا تا 5/36 متر طول مسیر حرکت حداقل سرعت 1متر بر ثانیه

از 13 تا 2012
طبقه یا تا 63 متر طول مسیر حرکت حداقل سرعت 6/1متر بر ثانیه

از 21 تا 25
طبقه یا تا 80 متر طول مسیر حرکت حداقل سرعت 2 متر بر ثانیه

از 26 تا 30
طبقه یا تا 95 متر طول مسیر حرکت حداقل سرعت 5/2 متر بر ثانیه

 

 

تبصره 1-
موارد مندرج در بند 2 تنها راهنمای ساده ای برای تعیین حداقل سرعت مورد نیاز در
طراحی و انتخاب آسانسور جهت ساختمانهای مسکونی می باشد. بدیهی است برای رسیدن به
زمان انتظار مناسب،برای ساختمانهای با ارتفاع بالاتر از موارد اشاره شده فوق،
ساختمانهای غیر مسکونی (تجاری،اداری و ...) ، یا ساختمانهای با کاربری خاص، و حتی
برای انتخاب دقیق جهت ساختمانهای مسکونی، باید بر مبنای استاندارد جهانی
ISO4190، با توجه به سطح
زیر بنا و جمعیت ساکن در ساختمان، محاسبات ترافیکی و انتخاب تعداد، ظرفیت ، سرعت و
سایر مشخصات اسانسور انجام گیرد.

 

 تبصره 2-در صورت نامتناسب بودن طول مسیر حرکت با
تعداد طبقات، مبنای محاسبه حداقل سرعت، طول مسیر حرکت می باشد.

 

3-در
ساختمانهایی که نصب آسانسور در آنها الزامی است و امکان رفت و آمد افراد معلول با
صندلی چرخدار وجود دارد، حداقل یک دستگاه آسانسور باید مناسب حمل افراد معلول با
صندلی چرخدار، و با حداقل بازشو درب 80 سانتیمتر باشد.

پیشنهاد می
شود ظرفیت باربری آن نیز حداقل 8 نفر (600 کیلوگرم)انتخاب گردد.

 

 

 

 

جدول شماره 1-
آسانسورهای مسافربر- ابعاد مفید

 

  ساختمتنهای مسکونی

 

ظرفیت به
کیلوگرم 300 375 540 600 1000

ظرفیت به نفر
4 نفر 5 نفر 6 نفر 8 نفر 13نفر

کابین عرض b1 (میلیمتر) 900 1,100

عمق b1 (میلیمتر) 1,000
1,100 1,400 2,100

ارتفاع
(میلیمتر) 2,200

ابعاد و نوع
درب طبقات و

کابین عرض b2 (میلیمتر) 700 800

ارتفاع h3(میلیمتر) 2,000

ابعاد جاه

میلیمتر نوع
باز شو نیمه اتوماتیک (*) - اتوماتیک کشویی (*) یا اتوماتیک از وسط باز شو(**)

(*)عرض b3 میلیمتر 1,400
1,600

(**)عرض b3 میلیمتر   1,800

  عمق d2 (میلیمتر) 1,600
1,700 1,900 2,600

عمق چاله
پایین آسانسور

 d3 میلیمتر تا 4/0 متر بر
ثانیه  

تا 63/0 متر
بر ثانیه 1,400

تا 4/0 متر بر
ثانیه  

تا 6/1 متر بر
ثانیه   1,600

تا 5/ 2متر بر
ثانیه    

عمق چاله
پایین آسانسور

 d3 میلیمتر تا 4/0 متر بر
ثانیه  

تا 3/6 متر بر
ثانیه 1,400

تا 0/1 متر بر
ثانیه  

تا 6/1 متر بر
ثانیه   1,600

تا 5/ 2متر بر
ثانیه   2,200

 

 

 

 

 

جدول شماره
1-آسانسورهای مسافربر- ابعاد مفید

 

بلندی کف
آخرین طبقه تا

سقف چاه h1 (میلیمتر) تا 4/0
متر بر ثانیه 3,600

تا 63/0 متر
بر ثانیه

تا 0/1 متر بر
ثانیه 3,700

تا 6/1 متر بر
ثانیه 3,800

تا 5/ 2متر بر
ثانیه   5,000

ابعاد اطاق
موتورخانه آسانسورهای

هیدرولیک عرض b4 (میلیمتر) 2,000

عمق d4 (میلیمتر) 2,000

ارتفاع h2(میلیمتر) 2,000

ابعاد اطاق
موتورخانه آسانسورهای

الکتریکی تا
سرعت

 0/1 متر بر ثانیه عرض b4 (میلیمتر) 1,600
2,200 2,400

عمق d4 (میلیمتر) 3,000
3,200 3,700 4,200

ارتفاع h2(میلیمتر) 2,000

عرض b4 (میلیمتر)   2,200 2,400

ابعاد اطاق
موتورخانه آسانسورهای

الکتریکی تا
سرعت

 6/1 متر بر ثانیه عمق d4 (میلیمتر)   3,200 3,700 4,200

ارتفاع h2(میلیمتر)   2,200

ابعاد اطاق
موتورخانه آسانسورهای

الکتریکی تا
سرعت

 5/2 متر بر ثانیه عرض b4 (میلیمتر)     2,800

عمق d4 (میلیمتر)   3,700 4,200

ارتفاع h2(میلیمتر)      

 

 

 

 

جدول شماره 2-آسانسورهای
مسافربر- ابعاد مفید

 

  ساختمتنهای مسکونی

 

ظرفیت به
کیلوگرم 600 750 1000 1200 1600

ظرفیت به نفر
8 نفر 10 نفر 13 نفر 16 نفر 21نفر

کابین عرض b1 (میلیمتر) 1,100
1,350 1,600 1,850

عمق b1 (میلیمتر) 1,400
1,750

ارتفاع
(میلیمتر) 2,200 2,300

ابعاد و نوع
درب طبقات و

کابین عرض b2 (میلیمتر) 800
1,100

ارتفاع h3(میلیمتر) 2,000
2,100

ابعاد چاه

میلیمتر نوع
باز شو تلسکوپی (*) - از وسط باز شو(**)

(*)عرض b3 میلیمتر 1,600
1,800 2,100 2,400

(**)عرض b3 میلیمتر 1,800
1,900 2,400 2,600

  عمق d2 (میلیمتر) 1,900
2,100 2,400

عمق چاله
پایین آسانسور

 d3 میلیمتر تا 4/0 متر بر
ثانیه  

تا63/0  متر بر ثانیه 1,400 1,600

تا 4/0 متر بر
ثانیه

تا 6/1 متر بر
ثانیه 1,600

تا 5/2 متر بر
ثانیه   2,200

بلندی کف
آخرین طبقه تا

سقف چاه h1 (میلیمتر) تا 4/0
متر بر ثانیه  

تا 3/6 متر بر
ثانیه 3,800 4,200 4,400

تا 0/1 متر بر
ثانیه

تا 6/1 متر بر
ثانیه 4,000

تا 5/2 متر بر
ثانیه   5,000 5,200 5,400

 

 

 

جدول شماره
2-آسانسورهای مسافربر- ابعاد مفید

 

ابعاد اطاق
موتورخانه آسانسورهای

هیدرولیک عرض b4 (میلیمتر) 2,000

عمق d4 (میلیمتر) 2,000

ارتفاع h2(میلیمتر) 2,000

ابعاد اطاق
موتورخانه آسانسورهای

الکتریکی تا
سرعت

 6/1 متر بر ثانیه عرض b4 (میلیمتر) 2,500
3,200

عمق d4 (میلیمتر) 3,700
4,900 5,500

ارتفاع h2(میلیمتر) 2,200
2,400 2,800

عرض b4 (میلیمتر)   4,200 3,200

ابعاد اطاق
موتورخانه آسانسورهای

الکتریکی تا
سرعت

 5/2 متر بر ثانیه عمق d4 (میلیمتر)   4,900 5,500

ارتفاع h2(میلیمتر)   2,800

 

 

 

جدول شماره
3-آسانسورهای بیمارستانی- ابعاد مفید

 

  برانکار بر

 تخت بر

ظرفیت به
کیلوگرم 1,000 1,600 2,000 2,500

کابین عرض b1 (میلیمتر) 1,100
1,400 1,500 1,800

عمق b1 (میلیمتر) 2,100
2,400 2,700

ارتفاع
(میلیمتر) 2,200 2,300

ابعاد و نوع
درب طبقات و

کابین عرض b2 (میلیمتر) 900
1,300

ارتفاع h3(میلیمتر) 2,000
2,100

ابعاد چاه

میلیمتر نوع
باز شو تلسکوپی (*) - از وسط باز شو(**)

(*)عرض b3 میلیمتر 1,800
2,400 2,700

(**)عرض b3 میلیمتر 2,000
2,900

عمق چاله
پایین آسانسور

 d3 میلیمتر عمق d2 (میلیمتر) 2,600
3,000 3,300

تا 63/0 متر
بر ثانیه      

تا 0/1 متر بر
ثانیه      

تا 6/1 متر بر
ثانیه 1,800 1,900 2,100

تا 5/2 متر بر
ثانیه 2,400 2,500

بلندی کف آخرین
طبقه تا

سقف چاه h1 (میلیمتر) تا 63/0
متر بر ثانیه 4,200 4,400 4,600

تا 0/1 متر بر
ثانیه

تا 6/1 متر بر
ثانیه

تا 5/2 متر بر
ثانیه 5,200 5,400 5,600

ابعاد اطاق
موتورخانه عرض
b4
(میلیمتر) 2,200 3,200 3,500

عمق d4 (میلیمتر) 4,200
5,500 5,800

ارتفاع h2(میلیمتر) 2,200
2,800

 

 

 

 

 

 

 

آرام ; ۱:۱٤ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۱/۳/٢۸

نمونه طراحی سیستم نظارت تصویری

 

(نمونه طراحی مقدماتی سیستم نظارت تصویری در یک سایت)

پیشرفت روز افزون فناوری الکترونیک و کامپیوتر ،
سیستمهای نظارت
تصویری  را کارآمد تر  نموده  تا آنجا که مدیران
توانمند از این ابزار
موثر در راستای کنترل و نظارت از راه دور محیط کار بهترین استفاده را
می
نمایند

 

بدیهی است پاسخ گویی به  تدبیر مدیران احتیاج به
ابزار مناسب
برای کنترل ، هدایت و راهبری مسائل مرتبط را دارد ، هدف از ارائه این طرح  تفصیلی
دستیابی به پاسخی مناسب در جهت رفع نیاز حفاظتی بوده است و بهبود
ضریب  نظارتی و حفاظت ساختمان اداری
، پایلوت و محوطه سایت، بصورت گسترده و

یکپارچه  هدف گذاری شده است
.

اهداف سیستم نظارت تصویری

1-نظارت تکمیلی بر اموال و دارایی های  ساختمان

2-نظارت بر تردد و  روند رفتاری کارکنان و مشتریان

3-اطلاع رسانی بهنگام در موارد غیر مترقبه و آتش سوزی ساختمان

4-حفاظت فیزیکی ونظارت تکمیلی  در محوطه و داخل  ساختمان

5- آرشیو و بازبینی  فعالیت غیر عادی و کنترل محوطه و ساختمان 

شرح سیستم  نظارت تصویری

سیستم نظارت تصویری ساختمان اداری ، پایلوت و
محوطه   مشتمل بر تعداد65 دستگاه دوربین ثابت و متحرک است  این
دوربین ها در مقابل دربهای ورود و خروج ، اماکن عمومی ، در مسیر عبوری راهرو ها ،
زیر زمین و محوطه پیرامونی  نصب میگردند.

دوربین ها از طریق کابلهای ویدیویی ، فرمان و برق به
مرکز مانیتورینگ اتصال می یابند ، در مرکز کنترل  عملیات  نظارت ،
کنترل  و آرشیو تصویری انجام میگردد  و از طریق شبکه کامپیوتر 
مرکز نانو  تصاویر تمام یا تعدادی از دوربین ها برای سایر کاربران 
مجاز  نیز قابل دسترس خواهد بود .

مرکز مانیتورینگ در طبقه دوم ساختمان اداری واقع
شده  و از طریق مانیتور های
LCD  بزرگ تصاویر کلیه دوربین ها بطور همزمان 16 تصویر تجمیع شده و  در 4 مانیتور دیواری 64 دوربین را  تحت نظارت و رو یت اپراتور قرار
میدهد .

افزون بر اپراتور دائم مستقر در مرکز مانیتورینگ ، چند
دستگاه ضبط دیجیتال  عملیات ضبط تصاویر و وقایع 24 ساعته کلیه دوربین ها را بطور همزمان بصورت زنده  عهده دار می باشند .

به منظور انتقال تصویر از مرکز کنترل به راه دور این
امکان از طریق شبکه 
LAN(IP VALID ) با پهنای باند مناسب
و  نرم افزار خاص و کد رمز  اختصاصی قابل رویت و آرشیو سازی می باشد .

دوربین مدار بسته صنعتی



دوربین مدار بسته صنعتی از رایج ترین نوع دوربینها می باشد به این دوربینها باکس نیز گفته می شود از خصوصیات مهم این دوربین ها قابلیت اضافه نمودن انواع لنز از نوع ثابت ، لنز وری فوکال با فاصله کانونی متغیر و لنز زوم می باشد که هر یک از این لنزها با توجه به فواصلی که تحت پوشش قرار می دهند و همچنین شرایط نوری متفاوت به دسته بندی های گوناگون تقسیم بندی می شوند.

دوربین مدار بسته صنعتی  با پرژکتور مادون قرمز



دوربین مدار بسته مادون دار  از رایج ترین نوع دوربینها  برای محیط های
کم نور می باشد به  این  نوع از دوربینها

PIR CAMERA   نیز گفته می شود از خصوصیات مهم این دوربین ها قابلیت دید در شب است .

 LED پروژکتور های مسقر در کاور محافظ  این نوع دوربین ها برای
فواصل معین 10 تا 100 متر ساخته می شوند و برای کاربری در تراز تاسیسات پروژکتور مادون قرمز نوع  20 متری مناسب میباشد و در تاریکی مطلق قابلیت
تصویرسازی  سیاه و سفید را داراست  .



دوربین مدار بسته دام ثابت



دوربین مداربسته دام که به آنها دوربین سقفی نیز گفته می شود دارای شکل کروی بوده و معمولا در زیر سقف نصب میشوند ،  انواع دیگر این دوربینها قابلیت نصب بر روی دیوار را دارند این دوربینها برخلاف دوربین های صنعتی دارای لنز  همراه می باشند که با توجه به لنزشان دامنه پوشش متفاوتی خواهند داشت ساده ترین نوع این دوربین دارای لنز ثابت می باشد درا نواع دیگری از لنز وری فوکال یا فاصله کانونی متغیر استفاده شده است که امکان تغییر محدوده دید با توجه به نیاز و فضا  را بوجود میاورد . 

برای  ساختمان  اداری و پایلوت  این
نوع  دوربین و لنز (
VARIFOCAL  ) استفاده خواهد شد و بیشترین نوع دوربین ها از این مدل خواهد بود  .  



 

دوربین مدار بسته اسپید دام گردان



دوربین چرخشی اسپید دام همان دوربین چرخشی با حرکت افقی ، عمودی و قابلیت  زوم می باشد که از ویژگی اصلی این دوربین  سرعت بسیار بالای چرخش  آن است .

این دوربینها با سرعت چرخش بسیار زیاد در کمتر از 1 ثانیه یک دور کامل
360درجه  پیرامون محیط نظارتی چرخش دارند و با تعریف نقاط از پیش تعریف شده و سپردن این نقاط به حافظه دوربین می توان با سرعت بالا دوربین را به نقاط تعریف شده  بازیابی و هدایت نمود .

این دوربین ها قابل نصب در محیطهای بسته و محیطهای بیرون می باشند
Outdoor , Indoor دوربین فست دام در  دو نوع است و  جهت کار دوربین در محیطهای سرد از هیتر داخلی و محیط های گرم از فن استفاده شده بنحوی که این دوربین قابل نصب در محیطهای با50 درجه حرارات و یا 35 -در جه سرما می باشند.

 

ایجاد بستر انتقال و کابل ها ی سیستم :

  • ·       
         بستر انتقال کابلهای سیستم ، در سقفهای کاذب سینی
         کابل و لوله
      PVC میباشد و در سقف پارکینگ ، روی دیوار پیرامون محوطه و      تاسیسات  لوله فلزی  است و  در محل دفنی خاکی و آسفالت لوله  پلی اتیلن     میباشد .
  • ·       
         در محوطه سایت مسیر های طولی  بصورت
    عمده روی
         دیوار پیرامونی   و  مقاطع عرضی و عبوری از خیابان بصورت
       کانالی با عمق حداقل     100 سانتیمتر دفن میگردد
  • ·       
         انتقال سیگنال ویدیویی دوربین های مدار بسته به مرکز
         کنترل از طریق کابل کواکسیال
    RG-59  با امپدانس 75 اهم  است که برای مسافت های تا 300 متر با حدافل افت  تصویر     سازی خوبی را خواهد داشت
  • ·       
         انتقال تغذیه به دوربین ها
    ی محوطه از طریق کابل برق  3x2.5 mm2   و      دوربین های داخل ساختمان کابل
  • ·       
           3x1.5 mm2است و از افت در محدوده کاربری     مجاز  برخوردار خواهد بود

         . 
  • ·       
         انتقال دیتا به دوربین متحرک از طریق کابل مخابراتی
    4x2x0.6mm2  یا کابل CAT-6 میباشد و تا فواصل 500 متری     در محدوده مجاز کاربری میباشد  .
  • ·       
         لوله های محافظ  بستر انتقال کابل ها
     در محوطه سایت جهت تغذیهAC / DC، کابل کواکسیال     و  کابل دیتا  2 ردیف لوله پلی اتیلن  سایز 63 میلیمتری      است  

 

نصب دوربین ها :

نصب دوربین های ثابت و متحرک پس از انجام کابل کشی و
نصب پایه انجام میگردد .

محل نصب دوربین های متحرک در داخل ساختمان  بر
روی  سقف اصلی است و براکت  فلزی مستقیما" به سقف اصلی  در داخل
ساختمان  متصل میگردد و  نهایتا" از بیرون  پانل سقف کاذب به
سمت فضای اتاق  دید خواهد داشت  و برای نصب دوربین در محوطه  براکت
فلزی عصایی واژگون  است که بر روی  پایه فلزی جوش یا پیچ خواهد شد
،  و پس از انجام اتصالات برق ،  ویدیو  و دیتا  از محل دریچه
ارتباطی پایه دوربین  تصویر  هر دوربین از طریق کابل کواکسیال
اختصاصی  در مرکز کنترل نظارت و  چرخش و بزرگنمایی آن کنترل میگردد .

محل نصب دوربین های ثابت بر روی  پانل سقف کاذب و
یا دیوار است  و از طریق براکت دیواری متصل به کاور دوربین خواهد بود .

تنظیمات لنز  هر دوربین بر اساس عمق و زاویه دید
محل  با نماینده حراست  هماهنگ خواهد گردید .

ا تاق مانیتورینگ مرکز کنترل:

اتاق مانیتورینگ کنترل کننده کلیه سیستم های حفاظتی و
از جمله سیستم نظارت تصویری است . این اتاق در طبقه دوم ساختمان واقع شده است و یک
اتاق به مساحت  25 متر مربع برای اینمظور در نظر گرفته شده است  .

 

 اهداف مرکز کنترل عبارتند از  

1-نظارت و کنترل دوربینهای مداربسته مستقر در سایت ، وفضای پیرامونی با
قابلیت فعلی مانیتورینگ  64 دستگاه
دوربین  ثابت و متحرک  و امکان  افزایش
مانیتورینگ  تا 128  دوربین
 

 

2-وشش تصویری از  اماکن حساس ، مبادی ورودی و خروجی ،
حفاظت پیرامونی از سایت
 

3-  عملکرد مرکز کنترل بطور تمام وقت 24 ساعته میباشد و حداقل بتوسط  1 نفر اپراتور آموزش دیده مجرب بصورت سه شیفت نظارت و کنترل میگردد.

4-   امکان نمایش همزمان تا16 تصویر دوربین ها ی منصوب در سایت بوسیله مانیتور 32 اینچ

5-.  ذخیره‌سازی و بازیافت تصاویر 64دوربین‌ منصوب درسایت با امکان جستجو  بر پایه شماره دوربین ،تاریخ،ساعت وآرشیو اختصاصی  حوادث غیر 
مترقبه
 

 

دکوراسیون مرکز کنترل 

انجام دکوراسیون داخلی مرکز کنترل متناسب با 
تجهیزات انتخاب شده و  همزمان با اسقرار تجهیزات  ضمن توجه به ارگونومی
و کاربری  24 ساعته  اپراتور های این مرکز از موارد مهم و ضروری میباشد
.

ضروریست این اتاق به 2 بخش 1-  اتاق سویئچ و
2-  اتاق اپراتوری دیوار کشی و یا پارتیشن بندی گردد .

اتاق سوئیچ برای اسقرار  تجهیزات اصلی منصوب در رک
و سایر  سیستم های مختلف و ارتباطات سیستم ها با یکدیگر است و بلحاظ نیاز به  برودت بیشتر و ایزوله شدن از گرد و غبار و سایر عوامل آلاینده 
بوسیله دیوار و  درب رو به داخل مرکز ، از اتاق اپراتوری جدا میگردد .

کف اتاق سوئیچ کاذب است و 30 سانتیمتر از کف اصلی
بالاتر می باشد و برای عبور کابل سایر سیستم های حفاظتی از کف به داخل رک ها استفاده میگردد .

بخش دوم اتاق اپراتوری است که برای استقرار مانیتور ها
و میز کنسول اپراتوری و کاربری اپراتور ها  از سیستم میباشد .

 قسمتی از این اتاق بلحاظ اتصال با رایزر اصلی
بوسیله کف کاذب پوشیده شده و بخش دیگر که محل استقرار اپراتور هاست کف متعارف می باشد .

 نقشه مبلمان و چیدمان تجهیزات در مرکز کنترل  تهیه و پیوست می باشد .

 

پس از خاتمه اجرای دکوراسیون و تاسیسات سرمایشی و
گرمایشی و تابلو برق  رک  19  اینچ و  میز کنسول اپراتوری
مستقر خواهد شد  سپس دستگاه
UPS  به تابلو برق اتصال می یابد و خروجی برق UPS به رک و  میز کنسول متصل می شود .

بعد از اسقرار رک 19 اینچ و  میز کنسول اپراتوری و
تامین برق از طریق
UPS  تجهیزات مدیریت تصویری و مانیتورینگ شامل : ماتریس ، DVR ، کیبرد کنترل ، مانیتور های رومیزی و مانیتور های دیواری نصب گردیده و  سپس اتصالات مربوطه به منظور راه اندازی سیستم آغاز میشود .

مراحل دکوراسیون:

1-ایجاد دریچه و سینی کابل و عبور کابلهای سیستم به مرکزکنترل

2- نصب تابلو برق اختصاصی مرکز کنترل به منظور اتصال به UPS  محلی

3- نصب تاسیسات سرمایشی و گرمایشی اختصاصی مرکز کنترل
متناسب محیط اپراتوری و اتاق سوئیچ تجهیزات

4-دیوار کوب چهار وجه اتاق کنترل از جنس MDF

5- کف سازی  اتاق کنترل از جنس MDF 

6-نصب آیفون تصویری و قفل برقی  جهت درب ورودی
 

7- نصب رک و میز کنسول

8- نصب مانیتور های دیواری

9- چیدمان تجهیزات کنترلی سیستم و اتصالات

10- مقاوم سازی درب مرکز کنترل در برابر حریق و نفوذبیگانه

 

چاه  ارت سیستم  :

در این سایت 1 حلقه چاه ارت محلی برای شبکه کامپیوتر 
ایجاد گرد یده است لذا  از این چاه برای سیستم نظارت تصویری نیز استفاده
خواهد شد .

 

آموزش :

آموزش سیستم شامل آشنایی پرسنل حراست با سیستم امنیت
الکترونیکی و فواید حاصله از آن میباشد و مدت آن یک روز کامل میباشد .

ابتدا وظایف مرتبط به سیستم امنیت الکترونیکی توضیح داده خواهد شد .

سپس نحوه عملکرد و راهبری سیستم توضیح داده خواهد شد .

سرفصل مطالب آموزشی دوره عبارتند از :

 

1- مقدمه

2- وظایف اپراتور

3-آشنایی با مفاهیم و نحوه عملکرد دوربین ، ماتریس ، DVR ، کیبرد کنترل ، مانیتور ها

4-آشنایی با فن آوری انتقال ، تقویت و بازیابی سیگنال
در سیستم دوربین مدار بسته

5-نحوه انجام تنظیمات دوربین ، تنظیم سطح نور ، فوکوس ، نقاط از پیش تعریف شده

6-تشریح ساختار کلی سیستم دوربین مداربسته وتجهیزات مرکز کنترل

7-طریقه استفاده و کنترل سیستم تصویری توسط ماتریس

8-تعمیرات رده اول در حد تعویض فیوز ها و با لا آوردن مجددسیستم

9-انجام تنظیمات سایر تجهیزات اتاق کنترل

10- آموزش عملی بهره برداری از سیستم

                                                      
جدول طبقاتی  جانمایی دوربین ها  بشرح زیر میباشد

 

دوربین متحرک 

INDOOR

دوربین متحرک 

OUTDOOR

دوربین ثابت 

BOX

دوربین  

ثابت 

PIR

دوربین  

ثابت 

DOME

مکان نصب دوربین 

ردیف 

 

 

 

طبقه همکف اداری 

 

 

طبقه اول اداری 

2

2

 

 

2

13

طبقه دوم اداری

3

 

 

 

 

8

زیر زمین پارکینگ

4

 

 

 

 

3

همکف و نیم طبقه پایلوت

5

 

 

 

 

3

زیر زمین پایلوت

6

 

2

4

 

 

مسیر های دسترسی سواره محوطه

7

 

2

4

 

 

مسیر های دسترسی پیاده  محوطه

8

11

4

8

4

38

جمع دوربین های مورد نیاز 65 دستگاه دوربین  
 

 

                                                        
لیست تجهیزات سیستم نظارت تصویری

تعداد

شرح تجهیزات

ردیف

38

دوربین ثابت رنگی DOME
  مخصوص فضای بسته مسقف با لنز وریفوکال  3 تا 12 میلیمتری

1

11

دوربین متحرک رنگی FAST DOME مخصوص فضای بسته مسقف با
  لنز زوم 4 تا 88 میلیمتری

2

8

دوربین ثابت رنگی صنعتی  با
  کاور مخصوص فضای باز با  لنز 5 تا55‌ میلیمتری

3

4

دوربین متحرک رنگی FAST DOME مخصوص فضای باز با لنز
  زوم 4 تا 88 میلیمتری

4

4

دوربین ثابت رنگی ‌ دارایPIR  20 متری مخصوص فضای بسته مسقف با لنز وریفوکال  3 تا
  12

5

4

دستگاه مدیریت و آرشیو دیجیتال
  تصویری
DVR
    16 کاناله

6

1

دستگاه ماتریس سوئیچر
    128
X16

7

3

کیبرد کنترل ماتریس

8

1 ست

نرم افزار شبکه و مدیریت
  دسترسی  4  کاربر  به دوربین از طریق  شبکه

9

1 ست

رک 19 اینچ 22 یونیت 3 عدد
  و  میز کنسول اپراتوری با 4 جایگاه مانیتور

10

15،000 متر

کابل کواکسیال RG-59

11

1000 متر

کابل برق 1.5*3

12

500 متر

کابل برق 2.5*3

13

1000 متر

کابل دیتا CAT-6

14

4

مانیتور 20 اینچ LCD

15

4

مانیتور 32 اینچ LCD

16

1 دستگاه  

برق اضطراری UPS ONLINE  5 KVA

17

1 ست

سایر موارد (کانکتور ، سوکت پاور
  ، سینی رک ، کی برد ، بلانک رک ، وارنیش حرارتی،تابلو برق)

18

 

 

آرام ; ۱:٠٤ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۱/۳/٢۸

نمونه طراحی مقدماتی سیستم مدیریت ساختمان

سیستم مدیریت ساختمان  BMS

تکنولوژى ساختمان هوشمند امکانات متنوع و گسترده اى در اختیار مى گذارد که هر مدیر نسبت به علاقه و سلیقه خود مى تواند از تمامى یا تنها بخشى از آن بهره مند گردد. با کمک این تکنولوژى بخش مهم تاسیسات موتورخانه ساختمان، بر حسب خصوصیات از پیش تعین شده ، توسط صفحه مانیتور  در  مرکزکنترل سیستم های حفاظتی ساختمان نمایش داده میشوند و از همانجا قابل کنترل و مدیریت هستند.

ویژگى منحصر به فرد این تکنولوژى، ایجاد هماهنگى و یکپارچه سازى بین کلیه سیستمهایى است که تاکنون به صورت منفرد استفاده میشده اند و بدین ترتیب در محدوده وسیعى امکان طراحى، نصب و استفاده میدهد. از فواید اصلى این تکنولوژى در کنار ایجاد راحتى و امنیت بیشتر، مى توان به صرفه جویى در مصرف انرژى و نگهداشت بهینه تاسیسات اشاره کرد.

فلسفه اصلى تکنولوژى ساختمان هوشمند بر اساس محوریت بخشیدن به شخص استفاده کننده و نیازهاى او پایه ریزى شده، و به درخواستهاى امروز و آینده پاسخى ساده و مناسب میدهد و قابلیت هماهنگ شدن با تکنولوژهاى بعدى را داراست.

 

 چه وسایل و تجهیزاتی قابل کنترل هستند؟

 

1-روشنایی

در ساختمان منابع نور اعم از چراغ سقفی، دیواری، رومیزی،
چراغهای رنگی تزئینی، فلورسنت و لامپهای LED همگی به تفکیک یا گروهی
قابل کنترل هستند.با این روش میتوان بدون نیاز به سرکشی به تمامی چراغها از وضعیت تک تک آنها اطلاع حاصل نمود و آنها را "روشن-خاموش" یا "Dim"
کرد.

در این ساختمان ، امکان اطلاع یافتن از وضعیت چراغ رهرو ها در طبقات هدف گذاری شده و کنترل آنها وجود دارد و میتوان بر اساس برنامه ریزی فصلی چراغ راهروها را دز ساعت معین روشن و یا خاموش نمود .

2-سیستم ایمنی

ساختمان نانو قابلیت مدیریت سیستم دزدگیر، دوربینهای مداربسته  ،کارتخوان قفل دربها ، کنترل تردد  پارکینگ ، سیستم اعلام واطفاء حریق و گیت ورودی اصلی را داراست لذا در سیستم مدیریت ساختمان تلفق نشده و بصورت واحد منفک دز یک مرکز کنترل سیستم های حفاظتی تجمیع شده است .

 

3-کنترل تاسیسات برودتی و حرارتی

در ساختمان نانو روشن و خاموش کردن و تعیین میزان برودت و حرارت  چیلر یا بویلر و راه اندازی فنکوئل ها، بر اساس مانیتورینگ حسگر ها ی متصل به سیستم امکان پذیر است  و تعیین  دمای مطلوب همگی بسادگی امکان پذیر است.

  چگونگی دسترسی و کنترل امکانات درساختمان 

صفحه کنترل مرکزی

با یک صفحه کنترل مرکزی شما قادر به کنترل هوشمند تعدادی از دستگاههای موجود در ساختمان و آگاهی از وضعیت کارکرد آنها هستید. صفحه نمایش میتواند مجهز به تکنولوژی لمسی (Touch Screen) گردد و  راحتی در استفاده از آن را افزایش دهد .

در ساختمان نانو امکان اطلاع یافتن از وضعیت کنونی و کنترل ساختمان را از راه دور امکان پذیر است . شما میتوانید با استفاده از SMS، تلفن گویا (Call Center) و یا از طریق اینترنت از این امکان بهره مند شوید.

سناریو

سناریو به معنای انجام گروهی از کارها فقط با فشار دادن یکدکمه یا یک لمس بروی صفحه کنترل است. راحتی و سرعت در ایجاد فضای مناسب هدف اصلی استفاده از سناریو ها میباشد.

سناریوهای متعددی برای مقابله در وضعیت بحران و کارکرد متعارف ساختمان برای سیستم قابل برنامه ریزی است و وابسته به نیاز مصرف کننده تعریف و قابل پیاده سازی خواهد بود .

در این مرکز هدف از مدیریت ساختمان مدیریت بر تاسیسات برودتی ، حرارتی ، تهویه  و روشنایی میباشد و سایر تجهیزات ایمنی و امنیتی از طریق سیستم مجزا در مرکز کنترل مانیتور میگردد

 

کنترل  سیستم مدیریت ساختمان ماتریس

مانیتور وضعیت

دستگاه

کنترل

تابلو فرمان

کنترل فنکوئل

کنترل دماو رطوبت

کنترل روشنایی نرمال

کنترل

تابلو برق

محل

ردیف

 

 

ü     
   

 

ü     
   

 

ساختمان اداری طبقه دوم

1

 

 

ü     
   

 

ü     
   

 

ساختمان اداری طبقه اول

2

 

 

ü     
   

 

ü     
   

 

ساختمان اداری طبقه همکف

3

 

 

 

 

ü     
   

 

ساختمان اداری زیر زمین

4

ü     
   

 

ü     
   

ü     
   

ü     
   

ü     
   

ITمرکز داده پردازی

5

 

ü     
   

 

 

 

 

موتورخانه آسانسور

6

 

ü     
   

 

 

 

ü     
   

موتورخانه تاسیسات

7

ü     
   

 

 

 

 

 

 کنترل درب ورودی سایت 

8

ü     
   

 

 

 

 

 

کنترل چیلر

9

ü     
   

 

 

 

 

 

کنترل بویلر

10

ü     
   

 

 

 

 

 

کنترل بوستر پمپ

11

ü     
   

 

 

 

 

 

کنترل جریان آب  اصلی

12

ü     
   

 

 

 

 

 

کنترل فاز تابلو برق اصلی

13

ü     
   

 

 

 

 

 

کنترل  گاز  شهری

14

ü     
   

 

 

 

 

 

کنترل تلفن و شبکه

15

ü     
   

 

 

 

 

 

کنترل منبع ذخیره  سوخت

16

ü     
   

 

 

 

 

 

کنترل منبع ذخیره آب

17

ü     
   

 

 

 

 

 

کنترل دستگاه دیزل ژنراتور

18

ü     
   

 

 

 

 

 

 های اصلیUPS کنترل دستگاه  

19

 

 

شرح سیستم BMS

مدیریت تاسیسات ساختمان بطور اتوماسیون از طریق سیستم BMS
 در مرکز کنترل سیستم های حفاظتی بتوسط اپراتور های تمام وقت مانیتور و کنترل میگردد .

برای ایجاد این سیستم  و بهره گیری از تکنولوژی روز هنگام استفاده از تجهیزات تحت شبکه که به سیم کشی کمتر نیازمند است منا سبترین
گزینه میباشد .

 

تجهیزات BMS بطور عمده از کارت های
کامپیوتری  یا تجهیزات واسط  که دارای چندین ورودی و خروجی است تشکیل
میگردد ، این کارت یا تجهیزات واسط در  نزدیک ترین محل به تاسیسات نصب
میگردد  .

ارتباط این تجهیزات از طریق سیم کشی به مرکز آنالیز داده ها میباشد  و با برنامه نرم افزاری پیشرفته که بر اساس هر محیط و رابطه علت و معلولی  برنامه ریزی  میگردد   از یک یا چندین محل تحت شبکهLAN‌  و  از محیط دیگری تحت وب  نظارت ، کنترل و مانیتورینگ آنلاین را امکان پذیر می نماید .

در مرکز کنترل از طریق نرم افزار نقشه کامل طبقات
ساختمان و وضعیت نرمال تجهیزات مشخص است و  برای برخی تجهیزات امکان صدور فرمان قطع یا وصل بصورت دستی یا بر اساس قراردادی امکان پذیر میباشد .

برنامه ریزی از پیش تعین شده ساعت شروع  یا خاتمه کار برخی از تجهیزات برودتی یا حرارتی و درب های اتوماتیک  ساختمان میسر میباشد .

 

 اهداف سیستم BMS  بر اساس  ضروریات تاسیسات ساختمان بشرح زیر میباشد  :

1- اعلام وضعیت  انرژی ساختمان شامل : آب ، برق ، گاز ، سوخت ، تلفن و شبکه

2-کنترل و مانیتورینگ  تاسیسات برودتی و حرارتی ،آسانسور

3- کنترل  خط روشنایی عمومی راهرو ها و برق  فنکوئیل طبقاتی ساختمان

      WEB BASE            بدین منظور تجهیزات کنترلی تاسیسات بر پایه
انتخاب شده و برای تاسیسات هدف یک نود از شبکه سیم کشی خواهد گردید .

  

            
تجهیزات مورد نیاز مدیریت تاسیسات ساختمان

 

مقدار

نوع تجهیزات

ردیف

4

تجهیزات کنترل تابلو برق

1

10

تجهیزات کنترل روشنایی خط نرمال

2

4

تجهیزات کنترل دماو رطوبت

3

10

تجهیزات کنترل فن کوئیل

4

4

تجهیزات کنترل تابلو فرمان

5

4

 تجهیزات کنترل آسانسور

6

20

تجهیزا مانیتورینگ وضعیت

7

10

 تجهیزات قطع و وصل برق

8

4

تجهیرات کنترل فلو

9

70

جمع تجهیزات واسط

 

 

 

 

 

 

 

 

مدیریت یکپارچه ساختمان

 

کاملترین راهکار جهت حذف هدررفتها و استفاده به موقع و به اندازه از منابع انرژی،  بهره مندی از فناوری به منظور مدیریت یکپارچه و هوشمندانه ساختمان است. این راهکار را اصطلاحا BMS(Building Management System) ویا  AS(Building Automation System) مینامند. منظور از این اسم ، مجموعه ای از سخت افزارها ونرم افزارهائی است که به منظورپایش وراهبری یکپارچه قسمتهای مهم وحیاتی ساختمان نصب می شوند. در حقیقت این سامانه متشکل از کنترلر ها، حسگر های دما، رطوبت و فشار، عملگرها (رله ها برای کنترل تجهیزات برقی ، شیرهای برقی جهت کنترل عبور مایعات و دمپرهای برقی جهت کنترل دبی هوا) میباشند که توسط یک شبکه با هم
مرتبط بوده و بکمک یک نرم افزار هماهنگ میشوند. حسن این روش ، تعامل اجزای مختلف ساختمان جهت حصول بهترین وضعیت و امکان کنترل یکپارچه ساختمان حتی از راه دور میباشد.ارمغان اجرای این هوشمند سازی، یک ساختمان راحت وامن برای ساکنین و هزینه پایین بهره برداری و نگهداری میباشد. امروزه تقریبا تمامی ساختمان های متوسط و بزرگ در کشور های توسعه یافته از این فناوری به منظور کاهش هزینه های ناشی از مصرف انرژی ونیز تعمیر ونگهداری وهمچنین مدیریت بهینه ساختمان در موقعیتهای خاص بهره مند هستند

از خصوصیات سامانه هوشمند مدیریت یکپارچه ساختمان (BMS) میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

 

حذف مصارف ناخواسته:

از آنجائیکه سامانه فقط در هنگام بهره برداری از فضا(حضور ساکنین)، اجازه استفاده از منابع انرژی از قبیل سرمایش و گرمایش وروشنائی را میدهد، مصارف ناخواسته انرژی از بین رفته واستفاده از انرژی بهینه میگردد. بعنوان مثال در ساختمان های اداری و تجاری، در ساعات شب ویا روزهای تعطیل، لزومی برای خنک کردن،گرم کردن ویا روشن کردن فضا وجود ندارد. سامانه یکساعت قبل از شروع ساعت کاری، مشعل را روشن
نموده و نیمساعت بعد، آب گرم را در رادیاتورها و یا فن کویل ها ویا هواساز با روشن نمودن پمپ های سیرکولاسیون بگردش می اندازد.

 

کاهش هزینه های تعمیر و نگهداری:

مدیریت بهینه استفاده ازتاسیسات موجب کاهش میزان ساعات
کارکرد هر تجهیز گردیده ودر نهایت بمقدار قابل ملاحظه ای هزینه های تعویض قطعات
مصرفی ونیز خرابی های ناشی از کارکرد طولانی را کاهش میدهد.

پایش دائمی کلیه اجزاء ساختمان:

کلیه اجزاء مهم ساختمان از قبیل مجموعه های سرمایش و گرمایش و تهویه وآبرسانی و... بطور متمرکز از طریق یک کامپیوتر در محل ساختمان و یا ازراه دور ودر تمام ساعات قابل پایش بوده و نیاز به سرکشی محلی هر تجهیز در محل نصب را مرتفع مینماید.

حذف خطاهای اپراتوری:

ازآنجائیکه پس از تنظیمات اولیه سامانه، کلیه کنترلها توسط
رایانه صورت میپذیرد، نگرانی اشتباهات و کوتاهی پرسنل بهره بردارودر نتیجه بروز
خسارات از بین میرود.

اعلام وضعیت اجزاء جهت جلوگیری از خرابی و وقفه در کار اجزاء ساختمان:

باتوجه به نمایش وضعیت کارکردی هر یک ازالمان های تاسیسات
روی رایانه اصلی،کنترل سلامت اجزاء براحتی امکان پذیر است.

مدیریت ساختمان در هنگام بروز حوادث:

مدیریت یکپارچه سامانه روی بخش های مختلف،باعث ایجاد هماهنگی بین بخشهای مختلف ازقبیل اعلام حریق سامانه هوارسان ،اگزوزفن ها ،اطفاء حریق ، آسانسورها در جهت کاهش خطرات احتمالی در هنگام بروز حوادث میگردد.

ثبت دقیق میزان بهره برداری از قسمتهای مختلف ساختمان:

میزان دقیق استفاده هر قسمت ویا واحد از منابع انرژی قابل ثبت میباشد.

گزارش گیری آماری دقیق از عملکرد اجزاء مختلف ساختمان:

کارکرددقیق کلیه اجزاء ساختمان در سامانه ذخیره میگردد.
این ذخیره سازی راهنمای مدیرتاسیسات ساختمان برای تنظیم بازبینی های و تعمیرات
دوره ای میباشد.

 

تعریف سطوح مختلف دسترسی برای اپراتورها:

کاربران سامانه با سطوح مختلفی از دسترسی میتوانند به اجزاء مختلف دسترسی داشته باشند.

اولویت بندی هوشمندانه مصارف در هنگام اضطرار:

درهنگام پیک مصرف ویا هنگامیکه منابع کافی برای در مدار قراردادن کلیه اجزاء وجود ندارد، سامانه بطور هوشمندانه بر اساس اولویتهای از پیش تعیین شده نسبت به تخصیص منابع اقدام مینماید.

اعلام آلارم های هشداردهنده برای بازبینی های دوره ای تجهیزات:

بر اساس مشخصات ثبت شده هر المان تاسیساتی، زمانهای
بازبینی ها وتعویض و تعمیر توسط سامانه به اپراتور گوشزد میگردد.

پایش کیفیت هوا وتنظیم پارامترهای مهم از قبیل میزان
منواکسیدکربن ،گازهای قابل اشتعال ودود:

سامانه بطور مستمرنسبت به کنترل کیفیت هوا اقدام نموده
ودرصورت وجود آلایندگی فراتراز حد مجاز، نسبت به افزایش ورورد هوای تازه واعلام
وضعیت اقدام مینماید .

اتوماسیون داخلی بکمک شبکه Dynet

درپروژه های اتوماسیون داخلی وقتی تعداد کنترل ها بالا
باشد ونیاز به یکپارچه سازی نیز احساس گردد، بهترین گزینه استفاده از شبکه کنترلی
با استفاده از کابل میباشد. در این خصوص راهکار مورد استفاده در کاژه آذین، بهره
مندی از کنترلر ها وتجهیزات فیلیپس و طراحی شبکه Dynet میباشد. در گزینه های
کنترل نورپردازی نما، کنترل نورپردازی اب نما و استخر، تعریف سناریو های متفاوت
روشنائی، کنترل پرده ها و تجهیزات داخلی تهویه مطبوع، جایگزینی کلید های روشنائی
با پنل های کنترل یکپارچه استفاده از فناوری فوق میتواند به افزایش کارائی و نیز
ارائه ظاهری زیبا و متفاوت در ساختمان منجر گردد.

 

اتوماسیون داخلی بکمک فناوری X10

درپروژه هائی که یکپارچه سازی کنترل مد نظر نیست و هدف
خودکار سازی کنترل های محدود میباشد، یکی از راهکار های مقرون بصرفه برای
اتوماسیون، بهره گیری از فناوری X10 است. بعنوان مثال میتوان به اتوماسیون روشنائی،
تهویه مطبوع، سیستم صوتی و تصویری، پرده ها ووسایل برقی مانند قهوه جوش وغیره در یک ویلا ویا آپارتمان منفرد اشاره نمود.

X10 یک فناوری اتوماسیون است که امکان میدهد ادوات اتوماسیون
خانگی سازگار با این زبان از طریق سیم کشی موجود در منزل با یکدیگر ارتباط بر قرار
کنند.در این روش دیگر نیازی به هزینه کرد و کابل کشی مجدد در منزل برای اتوماسیون
نخواهد بود.فن آوری X10 سالهاست که در اتوماسیون خانگی امریکای شمالی
مورد استفاده قرارمی گیرد. سهولت استفاده و کاربری قابل اعتماد این فن آوری باعث
شده که سری 230V/50Hz این ادوات نیز جهت استفاده در اروپا تولید بسرعت
همه گیرشود.از مزایای این فناوری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بدلیل ارسال اطلاعات روی خطوط برق منزل، این مجموعه بر
         خلاف سایر      روشهای اتوماسیون خانگی نیاز به سیمکشی مجزا
         نداشته واز سیمکشی موجود استفاده مینماید.
  • بدلیل نوع کد بندی ماژولها وماهیت سیستم، در هرزمان امکان
         افزودن ماژولهای اضافی جهت توسعه سیستم وجود دارد.
  • بدلیل سهولت نصب و تنظیمات، سرعت اجرای بالائی دارد.
  • درصورت تغییر مکان ، جابجا کردن مجموعه و انتقال به محل
         جدید براحتی میسر است.
  • میکروماژ‍ ول های کنترل روشنائی و وسایل برقی بدلیل نصب
         پشت کلید و     پریزها، مخفی بوده و تنوع استفاده از کلیه
         کلیدوپریز های موجود بازار را از مالک     نمیگیرد.
  • بدلیل عدم نیاز به زیرساخت ها، میتوان در اولین مرحله از
         اتوماسیون یک اتاق آغاز نمود ودر آینده نسبت به تکمیل کار اقدام کرد.
  • امکان تعریف سناریو برای انجام متوالی چند کار     بطورخودکاروجود دارد.
  • ریموت کنترل های تلوزیون، سینمای خانگی، سیستم تهویه
         مطبوع، سیستم صوتی و... میتوانند در یک ریموت کنترل مجتمع گردند.

 

آدرس دهی در پروتکل X10:

آدرس دهی در X10 بر اساس house code
و unit code انجام میشود که house code  ها ازA تا P
برای تفکیک نواحی وunit code  ها از1 تا 16 برای تفکیک ماژولهای هر
ناحیه است. بعنوان مثال اگر کلیدی روی ریموت کنترل شما برای آدرس D8‌
تنظیم شده باشد، کلیه ماژولهائی که با این آدرس تعریف شده باشد توسط این کلید روشن
و خاموش میشوند. تلفیق house code و unit code امکان استفاده از 256 آدرس
و بالطبع 256 ماژول کنترلی را در یک منزل فراهم مینماید.

ماژولهای X10 چگونه کار میکنند؟

بزبان ساده فن آوری X10 بر مبنای ارسال و دریافت
سیگنال با ولتاژپایین روی خط انتقال نیروی الکتریکی 230V
AC/50Hz
میباشد. تمامی ماژولهای X10 نصب شده در منزل که به خطوط برق خانه شما متصل
میباشند این سیگنال را میبینند ولی فقط ماژولی به این سیگنال پاسخ میدهد که آدرس
خود را روی این سیگنال ببیند. بعنوان مثال اگر یک فرستنده X10 فرمان 'A3 ON'
را ارسال نماید، ماژولی که با آدرس A3 تعریف شده است روشن میشود. اگر در منزل بیش از یک ماژول با این آدرس کد شده باشند، تمامی آنها پس از وصول این سیگنال روشن میشوند.

اساسا X10 نام یک پروتکل ارتباطی و نیز محصولاتیست که ما
روی سیم کشی موجود ساختمان خود نصب میکنیم تا از طریق عبور سیگنالهای با ولتاژ
پایین از سیمکشی با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. این سیگنالها روی دیگر وسایل برقی
منزل هیچ تاثیری نمیگذارند.

سیگنالها وقتی ارسال میشند که ولتاژالکتریکی 0V
است. این کار بدلیل متناوب بودن جریان الکتریکی با تناوب 50 سیکل در ثانیه صورت
میپذیرد. بیشتر فرستنده های X10 ولتاژی کمتر از1V را روی خط ارسال مینمایند.
اغلب گیرنده های X10 ولتاژی در حدود 100mV را جهت فعال شدن نیاز
دارند. در این حالت اگر روی خط، نویز حاصل از کارکرد دیگر وسایل برقی مانند جارو
برقی، هواکش، تهویه مطبوع، سشوار، رایانه و تلویزیون وجود داشته باشد، ممکن است
باعث عدم دقت کارکردی ماژولها شود. در این حالت استفاده از فیلتر ها و میکروفیلتر
های X10(مانند KA-4815 و یا KA-4813) باعث کاهش نویز های
ناخواسته در حد استاندارد کارکرد ماژولهای X10  میشود.

 

موتورخانه هوشمند

یکی از روشهای کاهش مصرف انرژی با استفاده بهینه و بهنگام،
نصب سامانه کنترل هوشمند موتورخانه است. این سامانه از یک کنترلر، حسگر دمای آب، حسگر دمای هوای بیرون و یک مدار فرمان برای کنترل مشعل، پمپ ها، شیر های برقی و پارامتر های قابل تغییر در چیلر تشکیل شده است.حسگر های دما، دمای هوای بیرون ساختمان، دمای آب رفت وبرگشت گرمایش (در فصل گرمایش)، دمای آب چرخشی سرمایش(درفصل سرمایش) و دمای آب منبع دوجداره تامین کننده  آب
 گرم مصرفی را اندازه گیری میکنند.پایش تغییرات این متغییرهادر واحد زمان
واعمال پردازش این اطلاعات در پردازشگر سامانه هوشمند ، نقطه تنظیم (set point)
دیگ آب گرم دربازه مجاز، نقطه تنظیم (set point) استارت پمپهای
سیرکولاسیون آب گرمایش دربازه مجاز، دبی آب عبوری از چیلر ودیگر پارامتر های
مکانیکی ،مشخص و تنظیم میگردد. اینکار باعث میشود تا تاسیسات مکانیکی فقط در حد نیاز ساختمان انرژی مصرف کنند. کاهش زمان کارکرد نجهیزات به افزایش عمر مفید آنها وکاهش هزینه های تعمیر ونگهداری منجرمیگردد.

در ساختمان های با کاربری غیر مسکونی بدلیل عدم اشغال فضا
در ساعات و روزهای خاص، میتوان حجم کار تاسیسات را متناسب با کاربری تنظیم نمود.
جدول زمانهای استفاده از ساختمان بر اساس ساعات کاروتعطیلات رسمی وبا درنظر گرفتن استثنائات خاص از قبیل بخش های مورد بهره برداری مدیران ویا پرسنل حراست ونگهبانی که عموما بیشتر از دیگر پرسنل در سازمان میمانند، در ابتدای دوره تعریف وبه سیستم وارد خواهد شد. سامانه فقط در زمان بهره برداری از فضا گرم کردن وخنک کردن ساختمان را بعهده موتورخانه خواهد گذاشت. این جدول زمانبندی را میتوان هنگام لزوم حتی off net وoff site ویرایش کرد وبراحتی بارگذاری نمود.

در این روش امکان پیش بینی مدار موازی کنترل غیر خودکار به
منظور امکان خارج کردن سامانه از مدار وجود دارد.

شبکه یکپارچه ترموستات

شبکه یکپارچه ترموستات های هوشمند یک راهکار ساده و ارزان
قیمت برای کنترل مجتمع دمای فضاهای جداگانه یک ساختمان اداری ویا تجاری است.

بکمک این راهکار،علاوه برکنترل محلی نقطه تنظیم دما وسرعت
فن در هر قسمت، میتوان از روی ترموستا مادر همین تنظیمات را بصورت گروهی و یا
منفرد انجام داد. ترموستات مادر در اتاق کنترل و یا در نگهبانی قابل نصب بوده و
شبکه بین ترموستات ها از طریق کابل RVVP2*1.5 بهم متصل میگردند.

این راهکار برای ساختمان های اداری، هتل ها، بیمارستان ها،
فضا های آموزشی و تولیدی مناسب میباشد. همچنین با این راهکار کنترل دمای مشاعات در مجتمع های مسکونی بزرگ از قبیل راهروها، سالن های اجتماعات ، لابی و....

هر شبکه قابلیت کنترل 32 ترموستات محلی را داشته و نیز از طریق شبکه Modbus میتوان 63 شبکه را بهم متصل و از طریق یک نرم افزار کنترل یکپارچه کرد. این نرم افزار قابلیت تعریف وویرایش جدول زمانبندی استفاده از ساختمان را جهت زمانبندی گرمایش و سرمایش را دارد.

درهتل ها از طریق کامپیوتر مستقر در پذیرش میتوان نسبت به خاموش و یا روشن نمودن اتاق های اشغال و خالی اقدام نمود. همچنین بر اساس زمانبندی
تنظیم دمای محیط عمومی هتل ، در ساعات کم تردد میتوان نسبت به تعدیل کار سرمایش وگرمایش اقدام نمود.

از روی ترموستات مادر میتوان وضعیت هر فن کویل را مشاهده
نمود.نرم افزار استفاده هر قسمت از سرمایش و گرمایش را در خود ذخیره میکند.

 

 

آرام ; ۳:۱٥ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۱/۳/٢٧

چاه ارت

 مهندسی تاسیسات برق ساختمان

چاه ارت

مقاومت ویژه خاک و عوامل وابسته به زمین

 

 در صورت روبرو شدن با خاک دستی، لازم است تا رسیدن به عمق خاک بکر و بیشتر پیش رفت. زیرا خاک دستی قابل اطمینان نبوده و در احداث الکترود زمین نباید به حساب آورده شود.

 

تاثیر آماده سازی محل احداث الکترود زمین

 

در بعضی موارد، برای کم کردن مقاومت اتصال به زمین ممکن است لازم باشد اقدام به آماده سازی و یا حتی تعویض خاک شود. آماده سازی خاک با استفاده از مواد شیمیایی انجام می شود.
در این صورت لازم است ترتیبی اتخاذ شود که در نتیجه کم شدن و شسته شدن املاح در طول زمان، آماده سازی پیوسته در حال تجدید و یا تکمیل باشد. تا از کارآیی اتصال
زمین کاسته نشود. از طرف دیگر در انتخاب روش آماده سازی برای هر موقعیت، لازم است

محیط زیست و اثری را که مواد شیمیایی در آن باقی خواهند گذارد، به حساب آورد.

برای ایجاد یک اتصال زمین با عمری طولانی، شاید لازم باشد زمینی را که بلافاصله در
اطراف الکترود قرار دارد با خاک یا ماده ای که مقاومت ویژه آن کم است، تعویض نمود.
بهترین نمونه های این نوع آماده سازی عبارتند از:

 - بتونیت

 - بتن

 - بتن خاص
با سیمان هادی که در آن از گرانولهای کربن یا خاکه ذغال به جای ماسه استفاده می
شود. این نوع آماده سازی مخصوصاً درزمینهای سنگی و زمینهایی که لایه سنگی در
نزدیکی سطح آن قرار دارد بسیار موثر می باشد.

 

- روش
سنتی، با استفاده از مخلوطی از نمک و ذغال.استفاده از خاکستر کک به علت خاصیت
خوردگی شدید آن برای آماده سازی توصیه نمی شود.

 اثر شکل الکترود بر مقاومت اتصال زمین

 نظر به اینکه بیشترین افت ولتاژ در یک سیستم الکترود زمین، در حجم خاکی اتفاق می افتد که در فاصله حدود یک متری از سطح الکترود قرار دارد (تراکم جریان دراین ناحیه بیشترین مقدار را دارد)، لذا برای بدست آوردن حداقل مقاومت نسبت به زمین،لازم خواهد بود
تراکم جریان در حجم ناحیه ای که در مجاورت الکترود قرار دارد، تا حدی که ممکن است
کم باشد و سیستم به نحوی طرح شود که تراکم جریان با دور شدن از الکترود، به سرعت کم شود. برای رسیدن به این هدف لازم خواهد بود یکی از ابعاد حجم الکترود نسبت به دوبعد دیگر آن بزرگترین مقدار را داشته باشد. مثلاً استفاده از یک میله یا سیم یا تسمه نسبت به یک صفحه با همان سطوح جانبی ، ارجحیت دارد.

توجه شود که مقاومت یک الکترود با عکس مساحت جانبی آن نسبت مستقیم ندارد.

بررسی خصوصیات الکترودهای متداول و مقاومت آنهاالکترودهای اتصال به زمین را می توان به دو دسته اصلی تقسیم کرد:

 -الکترودهای مصنوعی ، و

 -الکترودهای موجود یا طبیعی

 الکترودهای مصنوعی

 الکترودهای مصنوعی آنهایی هستند که فقط با هدف ایجاد اتصال به زمین برای تاسیسات الکتریکی نصب می شوند.الکترودهای مصنوعی را،از نظر نحوه استقرار آنها در زمین ،می توان به سه گروه تقسیم نمود:

- الکترودهای صفحه ای- الکترودهای قائم

- الکترودهای افقی

- الکترودهای موجود

 الکترودهای موجود آنهایی هستند که با هدفی دیگر درزمین نصب شده اند و ممکن است در صورت وجود شرایط لازم برای ایجاد اتصال به زمین از آنها به عنوان الکترود استفاده کرد.

الکترودهای موجود شناخته شده به قرار زیر می باشند:

 - غلافهای هادی کابلها

- اجزای فلزی سازه ها- سپرهای فلزی و میلگردهای شمعهای بتنی

- لوله کشی آب- لوله کشی های فلزی دیگر

- هر گونه تاسیسات زیرزمینی فلزی که در تماس با زمین بوده ومانعی برای استفاده از آن به عنوان الکترود زمین وجود نداشته باشد.

 الکترودهای صفحه ای کم عمق

 درمناطقی از دنیا که بطور کلی جوی نمناک دارند، استفاده از الکترودهای صفحه ای عمیق مرسوم نیست زیرا علت اصلی دفن صفحه الکترود در عمق بیشتر دستیابی به نم بیشتر و مقاومت ویژه کمتر زمین است. دراین گونه مناطق، الکترودها معمولاً از مس با ضخامت حداقل 2 میلیمتر یا آهن گالوانیزه گری با ضخامت حداقل 3 میلیمتر است. در انگلستان جنس صفحه مورد استفاده برای این الکترودها معمولاً چدن موجدار یا دنده دار است به ضخامت حداقل 12 میلیمتر و به ابعاد 2،1×2،1 متر.

اتصال هادی زمین به صفحه زمین باید دست کم در دو نقطه مجزا انجام و برای هادی زمین و صفحه الکترود از دو جنس مختلف، محل اتصالها با ماده ای قیر مانند اندود شود تا این نقاط از عوارض الکترولیتی در امان بماند. در مواردی که امکان خوردگی سریع هادی
زمین وجود داشته یا هادی زمین با مقطع کم انتخاب شده باشد، توصیه می شود هادی زمین از نوع عایقدرا باشد تا از خوردگی سریع آن دراثر عوارض الکترولیتی پیشگیری شود.
البته در این صورت سهم هادی لخت در کم کردن مقاومت زمین از دست خواهد رفت.اگر یک الکترود صفحه ای مقاومت لازم را ارائه نداد، میتوان از چند صفحه به صورت موازی
استفاده کرد. برای رسیدن به حداقل مقاومت با صفحات موازی ، قاعدتاً لازم است حداقل فاصله الکترودها نسبت به هم 10 متر ، ولی با توجه به عمق کم دفن، حداقل فاصله موثر آنها را می توان حتی تا 2 متر تقلیل داد. در این صورت مقاومت مجموعه دو صفحه نسبت به مقدار بدست آمده از محاسبه(با استفاده ار رابطه بالا)، بیش از حدود20% تفاوت نخواهد داشت.

توصیه بعضی مقامات دیگر برای حفظ مقاومت الکترودها در حد معقول این است که هنگام نصب چند الکترود صفحه ای به صورت موازی ، فاصله ای به مقدار سه برابر بزرگترین بعد صفحه ،بین آنها برقرار شود.در مورد بعضی از لایه های خاک با مقاومت ویژه زیاد ، آماده سازی محل دفن الکترود بجا خواهد بود.

 

الکترودهای صفحه ای عمیق

 در بالا گفته شد که علت دفن الکترود در عمق زیاد( بیش از حدود 3 متر)، رسیدن به لایه های نمناک زمین با مقاومت ویژه کمتر است.

بدیهی است که دفن صفحه درعمق زیاد علاوه بر تحمیل مخارج اضافی اولیه، این اشکال را در بر دارد که برای کم کردن مقاومت از راه دفن بیش از یک صفحه، لازم خواهد بود فاصله این صفحات نسبت به هم خیلی بیشتراز 2 متر و یا سه برابر بزرگترین بعد صفحه – که در بالا برای صفحات کم عمق گفته شده است- باشد.از طرف دیگر قسمت قاءم الکترود باید به حساب آورده شود که در کم کردن مقاومت آن نقش عمده دارد و در واقع عکس مقاومت کل تقریباً برابر مجموع عکس دو مقاومت صفحه ای و قائم (سیم اتصال) خواهد بود.

با بالا رفتن دستمزدها در سالهای اخیر، مخارج نصب الکترودهای عمیق صفحه ای زیاد شده است و شاید موقع آن فرا رسیده باشد که تجدید نظر عمده ای درانتخاب نوع الکترود متداول به عمل آید. بدیهی است که در این امر پیش قدمی عوامل وزارت نیرو مطلوب خواهد بود.

 

الکترودهای قائم

 الکترودهای قائم از متداول ترین نوع الکترود می باشند مخصوصاً در مواردی که فضای افقی کافی در دسترسی نباشد یا برای کم کردن مقاومت زمین، الکترودهای قائم و افقی با هم بکار روند.

 

 ساختمان و جنس الکترودهای قائم

 جنس الکترودهای قائم با توجه به نحوه نصب آنها و امکانات دیگر به قرار زیر است:

 ساختمان و جنس الکترودهایی که با روش کوبیدن نصب می شوند:

 -الکترودهای میله ای از مس سخت

-الکترودهای میله ای با هسته فولاد و روکش مس عجین شده با هسته فولادی (مشابه Copperweld) - الکترودهای میله ای از فولاد ضد زنگ

- الکترودهای میله ای از فولاد گالوانیزه گر(لوله آب)- الکترودهای لوله ای از چدن

قطر الکترودهای کوبیده شده حدود 9،12،5،15، یا 16 میلیمتر اس. کاپرولد مانوس که
متدالترین الکترود از این نوع است، دارای منشاء اینچی می باشد و لذا اندازه های آن
به میلیمتر ، قدری مأنوس به نظر می آید.طول الکترودهای استاندارد ممکن است 2،1
تا1،5 متر باشد. اغلب الکترودها از نوع قابل امتداد میباشند. به این معنا که با
استفاده از وسیله ای شبیه بوشن ، قطعات استاندارد را می توان طولانی تر کرده و در
زمین کوبید. با توجه به قابلیت امتداد آ«ها، الکترودها را می توان تا عمق دلخواه
کوبید. البته به شرطی که نوع زمین مناسب بوده و وسیله کوبیدن لازم برای اجرای کار
در دست باشد. در بعضی موارد الکترودها تا عمق 60 مترهم کوبیده شده اند.

کوبیدن الکترودها در زمین را می توان به دو نوع انجام داد:

1. وارد آوردن ضربه های شدید به تعداد کم که در عمل به صورت زیر انجام می شود:

 - کوبیدن با پتک معمولی

- کوبیدن با پتک لوله ای

 

2. وارد آوردن ضربه های خفیف به تعداد زیاد که در عمل به صورت زیر انجام می شود:

- کوبیدن با پتک برقی یا بنزینی

 

پتک معمولی احتیاج به معرفی ندارد. کوبیدن با پتک معمولی خسته کننده تر و ناراحت کننده تر از همه انواع دیگر است. پتک لوله ای در واقع لوله ای است که طول آن متناسب با طول قسمتی از الکترود که خارج از زمین است تنظیم می گردد. در انتهای بالایی یا در وسط لوله وزنه ای نصب می شود که همراه با وزن لوله، وزنه پتک را تشکیل می دهد.کارگری لوله را که به طور کاملاً آزاد روی الکترود می لغزد، بلند کرده و سپس
آن را رها میکند جرم لوله و وزنه در هنگام سقوط آنها، روی میله الکترود ضربه وارد
کرده و آن را در زمین فرو می برد.

پتک برقی
یا بنزینی وسیله ای است که در آن یک وزنه کوچک خارج از مرکز ، با سرعت دوران می
یابد. توان چرخش بوسیله موتور برقی یا بنزینی تامین می شود نیروی جنبشی جرم دورانی خارج از مرکز ، ضربه های کوچکی را به تعداد زیاد به میله وارد می کند که آن را در زمین فرو می برد.

 

 

ساختمان و جنس الکترودهایی که با روش دفن نصب می شوند:

 

- الکترودهای لوله ای از فولاد گالوانیزه گرم(لوله آب)

 -الکترودهای لوله ای از مس سخت (لوله مسی)

 - الکترودهای لوله ای از چدن

 در مواردی که وسایل مناسب برای کوبیدن الکترود در دست نباشد یا جنس الکترود با توجه به سختی زمین انجام این کار را غیرممکن یا مشکل سازد و یا لازم باشد برای کم کردن مقاومت الکترود در اطراف آن اقدام به آماده سازی زمین شود، از الکترودهای دفن شده به صورت قائم استفاده می شود. جز در موارد الکترودهای صفحه ای سنتی، در سایر موارد عمق دفن این الکترودها معمولاً از 3 متر بیشتر نیست.

 

حفر چاه برای دفن الکترود یا با روش سنتی _مقنی) و یا با روش استفاده از مته حفر زمین درعمقهای کم که بر روی وانت یا کامیون نصب است انجام می شود. در این روش نصب، با توجه به حجمی که خواه ناخواه در اطراف الکترود خالی می ماند بهتر است که نوعی آماده سازی به عمل آید مگر آنکه نوع خاک به قدری خوب باشد که احتیاج به این کار نباشد.

نحوه آماده سازی خاک اطراف الکترودها

 آماده سازی الکترودها با روش سنتی

  روشی که در ایران برای عمل آوردن خاک بکار می رود، استفاده از مخلوط نمک، ذغال چوب یا کک و خاک رس است. نمک سنگ شکسته با دانه بندی حدود 12 میلیمتر با نسبت وزنی زیر بکار می رود:

نمک –ذغال – خاک رس

 

1 - 0،5 - 10

 

 

مخلوطی که به این ترتیب تهیه می شود دور الکترود ریخته شده و متراکم می گردد. درمورد الکترودهای صفحه ای ، سطح بالایی مخلوط تا حدود 2، متر بالاتر از لبه صفحه و به همین مقدار پایینتر از لبه زیرین صفحه ادامه می یابد.روش دیگری که از آن استفاده می شود ریختن و متراکم کردن لایه های نمک و ذغال به تناوب وبه ضخامت هر لایه حدود 0،متر است. در بعضی موارد برای الکترودهای صفحه ای پس از ریختن مخلوط نمک، ذغال ، خاک رس، تا ارتفاعی که بوسیله مهندس مجری در محل انتخاب می شود، لایه های نمک و ذغال به ترتیبی که گفته شد پر و متراکم می شود. نباید فراموش کرد که در اثر مرور زمان و حل شدن نمک، از حجم موا پراکنده کم شده و در صورتی که این حجم از دست رفته با خاک جایگزین نشود و به صورت خلل و فرج خالی باقی بمانند، مقاومت الکترود بیش از حد زیاد خواهد شد. لذا استفاده از نمک به مقداری بیش از حد معقول ، حتی اگر به محدودیتهای زیست محیطی توجه هم نشود، صحیح نخواهد بود.

 

 

لازم است توجه شود که یک الکترود زمین، مخصوصاٌ اگر نصب آن با آماده سازی همراه باشد، دایمی نبوده و بایستی در دوره های معین که بستگی به شرایط محلی دارد، ترمیم شود.

 

در نواحی با هوای خشک، آماده سازی با طریقی که گفته شد احتیاج به آبیاری خواهد داشت که از عمر مفید الکترود خواهد کاست.

 

 آماده سازی الکترودها با بتنونیت

 به گواهی بسیاری، بتونیت بهترین ماده برای آماده سازی خاک است. با توجه به وجود منابع غنی بتونیت داخلی، آماده سازی خاک اطراف الکترود با این ماده در آینده ممکن است باز هم بیشتر شود. نظر به اینکه ماده میکروسکوپیک(جاذب رطوبت) می باشد، رطوبت اطراف را به خود جذب خواهد کرد. ولی درنواحی بسیار خشک احتیاج به آبیاری متناوب خواهد داشت.

 

 

آماده سازی الکترودها با استفاده از بتن

 

در صورت وجود شرایط، بهترین و ساده ترین روش برای آماده سازی خاک اطراف الکترود پس از حفر چاه و قرار دادن الکترود در وسط آن، ریختن و پر کردن بتن در اطراف آن است. بدیهی است که حجم و قیمت بتن بکار رفته در این روش مهمترین عامل می باشد.

 

 

ساختمان وجنس الکترودهای افقی و عمق دفن آنها (الکترودهای دفن شده در کانال)

 

ساختمان و جنس الکترود

 - الکترودهای تسمه ای از مس

 

- الکترودهای تسمه ای از آهن گالوانیزه گرم

 

- الکترودهای سیم مسی

 حداقل سطح مقطع تسمه مسی نباید از 50 میلیمتر مربع و ضخامت آن هم از 2 میلیمتر کمتر باشد.
بنابراین حداقل تسمه ای که می تواند مورد استفاده قرار گیرد 25 × 2 میلیمتر است.

حداقل سطح مقطع تسمه فولادی گالوانیزه گرم نباید از 100 میلیمتر مربع و ضخامت آن هم از 3 میلیمتر کمتر باشد. بنابراین حداقل ابعاد تسمه استانداردی که برای این منظور مورد استفاده قرار می گیرد 30 ×3،5 میلیمتر است که سطح مقطعی برابر 105 میلیمتر مربع را تامین می کند.

 

 

عمق دفن الکترود و آماده سازی آن

 

عمق دفن الکترود بر مقاومت آن بی تاثیر نیست ولی این تاثیر، بسیار بارز نمی باشد. بنابراین درتعیین عمق دفن الکترود،مسایل مربوط به خاکبرداری در درجه اول قرار دارند. در عمل کمتر اتفاق می افتد که عمق دفن الکترود افقی از 2 متر بیشتر باشد واغلب این مقدار بین 0،5 تا 0،8 متر انتخاب می شود.

هنگامی که لازم باشد سطحی هم پتانسیل دراطراف الکترود برقرار شود، عمق دفن الکترود باید کم باشد ولی نه به حدی که در اثر فعالیتهای عادی بر روی زمین، به آن سبب وارد شود.

 

 در این موارد عمق دفن معمولاً 0،5 متر انتخاب می شود.از دیدگاه نظری، آماده سازی الکترودهای افقی فرقی با نوع قائم آنها ندارد، اما حفظ آماده سازی این الکترودها مخصوصاً هنگامی که در مسیر رفت و آمد عموم باشند مشکل است و در صورت لزوم در این مورد باید تنها به استفاده از خاک رس به جای خاک حفاری شده اکتفا نمود.

 

واکنش فلز الکترود و هادی اتصال به زمین با انواع خاک(خوردگی شیمیایی)

 

جنس الکترود و هادی اتصال به زمین آن باید از نوعی انتخاب شود که تا حد امکان نوع خاک کمتر سبب خوردگی الکترودها شود. بررسی این موضوع از نظر طول عمر الکترودها اهمیت دارد. می دانیم که جنس الکترود بر مقدار مقاومت آن نسبت به زمین بی تاثیر است. از طرفی مقررات ایمنی حکم می کند که برای از بین بردن اختلاف پتانسیل بین اجزای فلزی مختلف، کلیه تاسیسات فلزی با یکدیگر و با الکترود زمین همبندی شوند. حال اگر خاک، املاح و نم موجود در آن را در نظر بگیریم، درواقع با نوعی الکترولیت سر و کار داریم که فلزات مختلفی در آن فرو رفته اند که با همدیگر همبندی شده اند و این چیزی نیست جز یک پیل عظیم که الکترودهای آن به همدیگر اتصال کوتاه (همبندی) شده اند.

پس،بطور خلاصه، الکترود یا الکترودهای در تماس با زمین را باید از دو جنبه مورد مطالعه
قرار داد که هر دوی این جنبه ها، جز در مورد طرحهای مخصوص، نادیده گرفته می
شوند:1-از نظر اثر مواد شیمیایی و دیگر عوامل موجود در خاک بر روی فلز الکترود و
هادی اتصال زمیناز نظر خوردگی دراثر جریانهای گالوانیک که در نتیجه همبندی الکترود زمین با فلزات دیگر که با سیستم الکتریکی مربوط نبوده ولی در نزدیکی محل استقرار الکترود مستقر می باشند بوجود می آیند این در واقع همان مسئله ای است که مربوط به حفاظت کاتدی می شود.

تأثیر نوع خاک در خوردگی الکترود عوامل زیر در خوردگی الکترود بوسیله خاک دخالت دارند:

 1 - خواص شیمیایی خاک،مخصوصاً از نظر اسیدی بودن و محتوای نمکهای آن

 2 - وجود باکتریهای غیر هوازی درخاک

هوا خورش نسبی خاک (differential aeration)درجه بندی کلی انواع خاکها، از نظر شدت اثر آنها بر روی فلزات، بترتیب زیر می باشد:

 - خاکهای شنی

 - خاکهای ماسه ای

 - خاکهای رسوبی

 - خاکهای رسی

 - خاکهای برگ و خاکهای دارای مواد آلی

  - خاکهای دستی مخلوط ، محتوی خاکه ذغال و خاکستر

 

معمولاً شدت اثر شیمیایی خاکهایی که دارای مقاومت مخصوص الکتریکی بالاترند بر روی فلزات الکترود کمتر است و بر عکس  محل استقرار الکترودها باید به نحوی انتخاب شود که بدور از مسیر احتمالی آبرفت های آلوده به کودهای زمینهای کشاورزی باشد و خاکهای لایه روبی زمین را نباید در پسریزی ( bckfill) اطراف الکترودها مورد استفاده قرار داد.با اندازه گیری مقاومت مخصوص الکتریک خاکدر شرایط هوا خورده و اندازه گیری پتانسیل اکسایشی – کاهشی ( rrdox potential) آن، می توان اطلاعات
دقیقتری را بدست آورد. اولی نشانگر خوردگی در اثر هواخورش و دومی نشانگر خوردگی دراثر وجود باکتریهای غیرهوازی است. برای شرح آزمون ها و نحوه انجام آنها لازم است به استانداردهای اختصاصی، مانند BS1377، مراجعه شود.

در عمل،مس بهترین ماده ای است که در ساخت الکترود و هادی زمین در تماس با خاک از آن استفاده می شود. در مواردی که جریان اتصال کوتاه مورد انتظار، خیلی بالا نباشد،
بجای مس خالص می توان از فولاد پوشیده شده با غلاف مس، مانند میله های کاپرولد، که مقاومت مکانیکی آنها نیز بیشتر است، در مقاطع کوچکتر استفاده کرد. در هر حال، اثر منفی نمکهای حل شده در زمین، وجود اسیدهای آلی در خاک و خاکهایی با ساختار اسیدی، باید در تخمین عمر الکترود منظور شوند.از فولاد یا میلگردهای بتن مسلح که در برابر خوردگی خاک بوسیله بتن حفاظت می شوند،به شرطی که مداومت الکتریکی آنها برقرار باشد، می توان بعنوان نوعی الکترود زمین استفاده کرد. تا بحال این روش ایجاد اتصال به زمین کمتر مورد توجه بوده است.

مزیت استفاده از فولاد داخل بتن بعنوان الکترود زمین، علاوه بر مسایل بارزی مانند مخارج اضافی ناچیز برای آماده نمودن اتصالات میلگردها به سیستم الکتریکی ، این است که پتانسیل الکتریکی سیستم فولاد/ بتن و مس برابر بوده و لذا امکان وصل مستقیم سیستم الکترودهای فولاد/ بتن و مس یا جنس دیگری که دارای پوشش مس باشد(مانند فولاد پوشیده شده با مس) وجود دارد. در صورتی که انجام این کار، همبندی فولاد گالوانیزه با فولاد/ بتن یا مس به علت الکترود نگاتیو بودن شدید فولاد گالوانیزه، امکان ندارد.خوردگی الکترودها در اثر همبندی با فلزات دیگر(خوردگی الکتروشیمیایی با
کاتدی)همبندی اجزای فلزی مختلف مدفون در خاک یا برای دستیابی به مقاومتی کوچکتر برای یک سیستم الکترود زمین انجام می شود یا اینکه هدف از آن حصول ایمنی از راه همولتاژ کردن اجزای ساختمانی مختلف است.اگر این اجزای فلزی از موادی متفاوت ساخته شده باشند، مانندآن است که دو سر یک پیل بهم وصل شوند. دو یا چند فلز مختلف دفن شده درزمین(دو به دو) الکترودهای پیل و خاک هم همراه با مواد داخل آن، الکترولیت پیل خواهد بود.

 

شماره فلزات دفن شده در زمین که با همدیگر همبندی می شوند ممکن است بسیار زیاد باشد، در زیر بعضی از آنها نام برده می شوند:

 - زره کابلها

 - فولا / بتن پی ها

 - لوله های سرویس مانند آب ، گاز ، فاضلاب و نظایر آن

 - تسمه ، ورق و سیمهای مسی- تمسه ها و میله های فولادی

 - تسمه ها و میله های فولادی ضد رنگ- تسمه ها و میله های فولادی با پوشش مسی

  - تسمه ها و میله های فولاد گالوانیزه- تسمه ها و سیمهای مسی قلع اندود

 - هرگونه اجسام فلزی دیگر  سرعت تحلیل الکترودها در درجه اول به جنس الکترودها و تا حدودی به سطح نسبی آنها بستگی دارد. نظر به اینکه فلزات یگانه (نامربوط به سیستم الکتریکی) که در محدوده الکترود زمین وفلزات همبندی شده با آن موجودند، در خوردگی خود آنها و فلزات الکترودها بی تاثیر نمی باشند. انتخاب جنس الکترودها باید با مطالعه انجام شود تا سازگاری آنها نسبت به هم مراعات شود یا روشهای دیگری برای رفع خوردگی بکار گرفته شوند.

 

 پیش بینی مقاومت کل یک سیستم اتصال زمین بتن / فولاد

 معیار اصلی کارآیی یک سیستم اتصال زمین، پس از آماده شدن آن برای بهره برداری، به کمک اندازه گیری، بدست می آید ولی قبل از آن و در مراحل مختلف پیشرفت کار، برای پیش بینی مقاومت یک سیستم کامل، لازم است اندازه گیریهای متعدد انجام شود. در شروع کار و در طول عمر تاسیسات نیز به تناوب با اندازه گیری های دوره ای، بهره برداران باید نسبت به کارآیی سیستم مطمئن شوند. یادآوری می نماید که قسمت عمده مقاومت زمین، بعلت وجود بتنی است که بلافاصله در اطراف فلزات (میلگرد) پی قراردارد و بستگیشدیدی به رطوبتی دارد که دربتن موجود می باشد( بتن جاذب رطوبت است). در طول زمان، رطوبت بتن به حالت تعادل در می آید و با توجه به فصل به مقدار آن افزوده می شود که تمام این عوامل باید در محاسبات و پیش بینی های مربوط به حساب آورده شوند. در مورد پی هایی که مشابه هم هستند اندازه گیری یک یا چند پی انفرادی قبل از اینکه به همدیگر وصل شوند. نشانگر ارزنده ای برای پیش بینی تغییرات مقاومت در هر یک از آنها و در نتیجه برآورد کل مقاومت خواهد بود.

 

 

انتخاب و نصب هادی زمین

 هادی زمین آن قسمت از سیستم زمین است که الکترود زمین را به ترمینال اصلی زمین وصل می کند.
محل اتصال هادی زمین به الکترود ، معمولاً درزیرزمین و محل ترمینال اصلی، بیشتر در
داخل ساختمان و در دسترس قرار دارد.

از آلومینیوم لخت یا آلومینیوم دارای پوشش مس نباید در تماس با زمین چه بعنوان
الکترود و چه بعنوان هادی زمین استفاده کرد. درمحیط های مرطوب نیز نباید از این
مواد بعنوان هادی زمین استفاده نمود.

در انتخاب نوع و سطح مقطع هادی زمین، توجه به توانایی عبور حداکثر شدتهای جریان اتصال کوتاه به زمین در طول زمانهایی که پیش بینی می شوند. در درجه اول اهمیت قرار دارد و همراه با آن باید تکیه گاههایی با استقامت مناسب برای مقاومت در برابر بزرگترین جریانها احتمالی اتصالی به زمین و نشتی ، انتخاب شوند. بطور خلاصه سیستم هادی زمین باید ار هر دو نظر مکانیکی و خوردگی ، دارای استقامت لازم باشد.

  

دمای بالا در اثر جریانهای نشتی

 

 برای مواردی که جریان نشتی به طور دایمی وجود دراد، لازم است اطمینان حاصل شود که از نظر دمای مجاز عایقبندی و یا تکیه گاهها ، شرایط قابل قبول وجود دارند و برای هادیهای لخت که در دسترس می باشند، دما از 70 درجه سلسیوس تجاوز نخواهد کرد.

لازم است توجه شود که هنگام انتخاب هادی برای عبور جریان اتصال کوتاه، دمای اولیه هادی که ممکن است دراثر جریانهای نشتی بیش از مقادیر معمولی باشد، بحساب آورده شود.

 

 

استحکام هادی اتصال زمین

 علاوه بر نیروهای مکانیکی که ممکن است پارگی هادی اتصال زمین شوند، خوردگی شیمیایی (اثرمواد شیمیایی خاک بر روی فلز هادی اتصال زمین) و خوردگی الکتروشیمیایی ( تشکیل پیل بوسیله فلزات ناهمگون در زمین)،خطراتی است که هادی اتصال زمین با آنها روبرو می باشد. در مورد خوردگی الکتروشیمیایی ، دو فلزی که بیش از همه بهم اتصال داده می شوند، مس و فولاد است. مس ساده ( بدون هر گونه روپوش دیگر مانند قلع و غیره) نسبت به فولاد ساده( بدون هر گونه پوشش مانند گالوانیزاسیون) تشکیل قطب مثبت می دهد که سبب خوردگی سریع خواهد شد.

 

 

اتصالات و بستها

 

بستهای بکار رفته برای اتصال الکترود به هادی زمین باید با هر دوی آنها سازگار باشد تا از خوردگی گالوانیک، تا جایی که ممکن است، جلوگیری شود. بستها باید از نظر مکانیکی محکم باشند و جنس آنها از نوع مقاوم در برابر خوردگی باشد. در مورد بستهای پیچی ، پیچها باید در برابر گشتاوری حداقل به مقدار 20 نیوتن متر ، استقامت کنند.

اتصال هادی زمین به الکترود یا هر سازه زمین شده دیگر که از آن برای زمین کردن استفاده می شود بهتر است به کمک لحیم کاری یا با استفاده از بستهای بزرگ غیرآهنی انجام شود.در مواردی که از غلاف فلزی و زره فلزی کابل استفاده شود، غلاف و زره باید با لحیم کاری به یکدیگر همبندی شده و اتصال اصلی هادی حفاظتی به کابل با لحیم کاری به زره انجام شود.

 

 

پیش بینی نقطه ای برای جداسازی با هدف اندازه گیری مقاومت الکترود زمین

 

قبل از ورود هادی اتصال زمین به ساختمان یا هر سازه دیگر، باید نقطه ای پیش بینی شود تا در آن بتوان بصورت موقت هادی زمین را از سایر تاسیسات جدا کرده و اقدام به اندازه گیری مقاومت الکترود زمین نمود. انجام این کار بصورت دوره ای برای اطمینان از
کارآیی الکترود لازم است. راه عمل این کار، پیش بینی چاهکی قابل دسترس است .

با برداشتن دریچه چاهک، جداسازی با باز کردن یک بست ساده و محکم با ابزاری مخصوص، عملی می شود. دریچه باید به نحوی مطمئن قفل شود تا از دسترس افراد غیر مسئول در امان باشد. در صورت عملی نبودن، محل جداسازی باید در داخل و نزدیکی محیط ساختمان باشد تا با ایجاد مزاحمت و بخصوص طول زیاد سیمها، اخلالی دراندازه گیری پیش نیاورد.

 

 

اندازه گیری مقاومت الکترود زمین و مقاومت مخصوص خاک

 

روشهایی که برای اندازه گیری مقاومت الکترود زمین و مقاومت ویژه خاک ارائه شده اند،در سراسر دنیا اساس این گونه اندازه گیریها است. انواع دستگاههای مخصوص این کار نیز ساخته شده اند که اساس کار آنها کمابیش همان است که دراینجا گفته خواهد شد، گرچه انواع لوازم اندازه گیری تفاوتهایی با هم دارند اما هدف ما بحث در باره اصول است.

لازم است توجه شود که نقش جرم کلی زمین دراین مورد نیز منحصر به فرد است.

 

از دو نوع اندازه گیری گفته شده در اینجا، اندازه گیری مقاومت ویژه خاک قبل از شروع احداث الکترود با هدف تصمیم گیری در باره مشخصات آن انجام می شود و اندازه گیری مقاومت الکترود که پس از پایان احداث الکترود انجام می شود بسیا مهم بوده و اگر بدون
ایراد و اشتباه انجام شود، همان چیزی است که ایمنی افراد، سلامت دستگاهها و صحت کار آنها بستگی به مقدار آن خواهد داشت.

در واقع اندازه گیری مقاومت زمین، امتحانی است که بعد از مدتها فکر و اندازه گیری های اولیه و تصمیم گیریهای مبتنی بر داده های محلی و تجربه شخصی و تجربه دیگران، پس داده می شود.

 

 

آماده سازی

 

Tالکترودی است که اندازه گیری مقاومت آن مورد نظر است. برای انجام کار به این لوازم احتیاج خواهد بود:

1 - دو عدد الکترود کمکی ، مناسب برای کوبیدن در انواع زمین، از لوله فولادی یا میله
فولادی:

 

- هر یک به طول 0،30 تا 1 متر

 

 - یک عدد الکترود بنام الکترود کمکی جریان

 

 – الکترود T1

 

 - یک عدد الکترود کمکی بنام الکترود کمکی ولتاژ

 

– الکترود T1

 

 2 - یک عدد آمپر متر با مقیاس اندازه گیری مناسب

 

3 - یک عدد مقاومت متغیر (رئوستا)با اوتو ترانسفورماتور با توان مناسب برای تنظیم شدت جریان در حد مطلوب

 

 

4 - یک عدد ولتمتر دقیق برای 220 ولت متناوب ، با مقاومت داخلی 100 اهم بر ولت یا حداقل 20 کیلو اهم برای 220 ولت ( برای دقت 5 درصد اگر مقاومت الکترود ولتاژ 1000 اهم باشد)

 

5 - یک عدد منبع ولتاژ متناوب با توان مناسب که می تواند یکی زا موارد زیرباشد:

  

- ژنراتور دستی ولتاژ متناوب (مشابه Megger)

 

- ترانسفورماتور جداکننده ( در صورت استفاده از شبکه بعنوان منبع تغذیه معمولاً با نسبت1/1)

 

 

- ژنراتور استاتیک ولتاژ متناوب ( معمولاً موج مربع) با استفاده از باتری به عنوان منبع
اولیه انرژی

 

6 -مقداری سیم مسی با مقطع کافی ( 2،5 یا 4 میلیمتر مربع) از نوع قابل انعطاف با
عایقبندی خوب و مجهز به ترمینالهای پیچی با کتاکتهای قابل اطمینان.

 

 

یادآوری –
دیده می شود که از دو نوع منبع ولتاژ که آشناترند یعنی ولتاژ شبکه فشار ضعیف (بدون
استفاده از ترانسفور ماتور جداکننده) و ولتاژ جریان مسقیم (باتری معمولی) جزو
منابع مطلوب اسمی برده نشده است. زیرا هر یک دارای اشکالاتی هستند که بهتر است از آنها استفاده نشود:- ولتاژ شبکه : نظر به اینکه یک نقطه از شبکه (خنثا) در منبع (پست-ژنراتور) به زمین وصل است تامین ایمنی در اطراف الکترودی که هنگام اندازه گیری به فاز وصل خواهد شد( برای مثال الکترود T1 مخصوصاً اگر از نظرها دور
باشد. بعلت وجود گرادیان ولتاژ ، مشکل خواهد بود). بنابراین بدون ترانسفورماتور
جداکننده استفاده از ولتاژ شبکه توصیه نمی شود. اگر در بعضی موارد به ناچار از این
روش یعنی مستقیماً از ولتاژ شبکه به عنوان منبع استفاده شود. اندازه گیریها باید
با گماردن ناظران متعدد در محلهای محفوظ در اطراف الکترود فاز ( برای جلوگیری از
ورود افراد ناوارد به محوطه گرادیان ولتاژ ) و در کوتاه ترین زمان ممکن انجام
شوند. آمپر متر هم باید در هادی متصل به الکترود خنثا وصل شود.

- ولتاژ جریان مستقیم: یادآوری می نماید که یکی از خواص زمین این است که با جذب رطوبت و با وجود انواع املاح در خاک تبدیل به الکترولیت می شود و در حالتی که از آن جریان مستقیم عبور کند مواد شیمیایی موجود در این الکترولیت یونیزه شده و یونهای مثبت بسمت قطب منفی و یونهای منفی بسمت قطب مثبت به حرکت در می آیند. یکی از محصولات مواد اسیدی و بازی تجزیه شونده، هیدروژن است که حبابهای بسیار ریز آن در اطراف الکترود جمع می شوند و لایه ای عایق ایجاد می کنند که مانع انجام صحیح اندازه گیری می شود. اگر در بعضی موارد به ناچار از این روش استفاده شود. اندازه گیریها باید در کوتاه ترین زمان ممکن و دروبار بترتیب زیر انجام شوند: پس از آماده کردن مقدمات، جریان برای لحظه ای کوتاه برقرار و قرائت انجام شود. سپس قطبهای منبع تغذیه با یکدیگر تعویض و جریان دوباره برای مدتی کوتاه برقرار و یک قرائت دیگر در
این حالت انجام شود. میانگین دو قرائت، بشرطی که خیلی نزدیک به هم باشند قابل قبول خواهد بود و در غیر این صورت یعنی وجود تفاوت زیاد، نتیجه آزمون قابل قبول نخواهد بود. اگر سطح الکترودی که به آن دو وصل می شود خیلی بزرگتر از کاتد باشد، مسئله پلاریزاسیون تا حد بسیار زیادی حل شده و آزمون با دقت بیشتر انجام خواهد شد.

آرام ; ۱:۳٠ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۱/۳/٢٧

مهندسی تاسیسات برق ساختمان

یکی از رشته های نظام مهندسی ساختمان میباشد .

سعی خواهد شد مطالبی در این خصوص که میتواند در طراحی برق ساختمان مفید باشد آورده شود

آرام ; ۱:۱٧ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۱/۳/٢٧